Le développement des questions et interpellations commence à 15 h 21. La réunion est présidée par Mme Isabelle Hansez.

De behandeling van de vragen en interpellaties vangt aan om 15.21 uur. De vergadering wordt voorgezeten door mevrouw Isabelle Hansez.

De teksten die cursief zijn opgenomen in het Integraal Verslag werden niet uitgesproken en steunen uitsluitend op de tekst die de spreker heeft ingediend.

Les textes figurant en italique dans le Compte rendu intégral n’ont pas été prononcés et sont la reproduction exacte des textes déposés par les auteurs.

La présidente: Bonjour à tous, pour votre information, le ministre répondra jusqu'à la question n°35.

01 Actualiteitsdebat over de onafhankelijkheid van de adviserende artsen et toegevoegde vragen van

- Irina De Knop aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De brandbrief over de mogelijke druk van ziekenfondsen op adviserend artsen" (56019087C)

- Jeroen Van Lysebettens aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van de adviserend artsen vs. de ziekenfondsen" (56019118C)

- Kurt Moons aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van de adviserend artsen bij ziekenfondsen" (56019137C)

- Dominiek Sneppe aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De gelekte brief van de adviserend artsen" (56019178C)

- François De Smet aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van adviserend artsen bij de uitoefening van hun beroep" (56019232C)

- Frieda Gijbels aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De erkenning van de adviserend artsen van de ziekenfondsen" (56019965C)

- Nahima Lanjri aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van de adviserend artsen" (56020759C)

01 Débat d’actualité sur l'indépendance des médecins-conseils et questions jointes de

- Irina De Knop à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le courrier alarmant sur de possibles pressions exercées par les mutuelles sur les médecins-conseils" (56019087C)

- Jeroen Van Lysebettens à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils vis-à-vis des mutuelles" (56019118C)

- Kurt Moons à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils des mutuelles" (56019137C)

- Dominiek Sneppe à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "La divulgation du courrier des médecins-conseils" (56019178C)

- François De Smet à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils dans l'exercice de leurs fonctions" (56019232C)

- Frieda Gijbels à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'agrément des médecins-conseils des mutualités" (56019965C)

- Nahima Lanjri à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils" (56020759C)

01.01 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer de minister, op 18 september berichtte de pers over een scherpe brief van een adviserend arts aan het RIZIV waarin hij namens meerdere collega’s stelt dat adviserend artsen hun wettelijke opdracht niet langer in alle onafhankelijkheid kunnen uitvoeren en dat ziekenfondsen druk uitoefenen op hun medische beslissingen. De aangehaalde voorbeelden zijn ernstig te noemen. Leden zouden worden aangemoedigd om klachten in te dienen tegen adviserend artsen. Artsen zouden op basis van tevredenheidsscores worden bijgestuurd en kritische artsen worden aangesproken op hun loyaliteit tegenover het ziekenfonds. Ook zouden controles van langdurig zieken zonder medeweten van de arts worden verplaatst of uitgesteld. Bovendien worden dergelijke problemen volgens de briefschrijver al sinds 2014 aangekaart.

Dat raakt aan de kern van ons beleid inzake arbeidsongeschiktheid. We mogen namelijk van adviserend artsen verwachten dat ze objectief beoordelen wie arbeidsongeschikt is en wie mogelijkheden heeft om opnieuw aan het werk te gaan. Die medische beoordeling moet uiteraard volledig onafhankelijk kunnen gebeuren. Het RIZIV kondigde aan de brief te zullen analyseren en u verklaarde dat er gepast zou worden opgetreden.

Mijnheer de minister, ik heb de volgende vragen. Wat is de stand van zaken van de analyse door het RIZIV? Wanneer verwacht u de conclusies? Hadden het RIZIV of uw administratie voor die brief al weet van gelijkaardige klachten? Indien ja, sinds wanneer en welk gevolg werd daaraan gegeven? Worden die aangehaalde praktijken inzake klachten, tevredenheidsscores, bijsturingsgesprekken, loyaliteitsvereisten en het verplaatsen van controles ook afzonderlijk onderzocht? Acht u het aanvaardbaar dat adviserend artsen worden beoordeeld of bijgestuurd op basis van mogelijke klachten? Hoe wordt vandaag gecontroleerd of ziekenfondsen de onafhankelijkheid van adviserend artsen respecteren? Welke sancties zijn mogelijk bij inbreuken? Indien de aantijgingen worden bevestigd, welke maatregelen zult u dan nemen om de onafhankelijkheid van adviserend artsen structureel te versterken?

De voorzitter: De heren Van Lysebettens en Moons zijn niet aanwezig.

01.02 Dominiek Sneppe (VB): De adviserend artsen van de verzekeringsinstellingen sloegen op 25 augustus jongstleden voor de zoveelste keer alarm omdat hun onafhankelijkheid ten opzichte van de ziekenfondsen in het gedrang komt. De noodkreet is geen alleenstaand feit, want uit de brief blijkt dat sinds 2014 met de regelmaat van een klok aan de alarmbel wordt getrokken. De brief somt vijf structurele problemen op: een tekort aan adviserend artsen, onvoldoende opleiding, administratieve overlast, onvoldoende of onduidelijke administratieve ondersteuning en disfuncties van de informatica. Daardoor zouden adviserend artsen niet langer in staat zijn om verzekerden correct te begeleiden, hun arbeidsongeschiktheid correct te evalueren en de terugbetalingen correct te controleren.

Wanneer en heeft u of uw kabinet kennisgenomen van deze brief of van de daarin beschreven problematiek? Heeft de DGEC, de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle, of het RIZIV een onderzoek geopend naar aanleiding van deze brief? Zo ja, wanneer mogen we de resultaten daarvan verwachten?

Kunt u garanderen dat adviserend artsen vandaag hun medische beslissingen in volle onafhankelijkheid kunnen nemen, zoals het KB 35 dat vereist?

Vindt u het aanvaardbaar dat arbeidsongeschikte verzekerden na een medische controle tevredenheidsscores kunnen geven over individuele adviserend artsen of dat klachten met een medische inhoud worden behandeld door niet medisch geschoolde klachtencoördinatoren?

Welke regels gelden voor de toegang van administratief personeel van ziekenfondsen tot medische gegevens? Worden die delegaties gecontroleerd door het RIZIV?

Is het wettelijk dat een ziekenfonds een eigen sanctiebeleid voert ten aanzien van adviserend artsen, terwijl de DGEC eigenlijk bevoegd is voor kwesties inzake tucht?

Welke maatregelen hebt u genomen naar aanleiding van eerdere meldingen aan het RIZIV en de DGEC over het tekort aan adviserend artsen, de slechte software en de administratieve overbelasting?

Waarom blijft u vasthouden aan een model waarin ziekenfondsen tegelijk ledenorganisatie, uitbetaler, begeleider en controlerende instantie zijn?

01.03 François De Smet (DéFI): Je renvoie à la version écrite de ma question.

Monsieur le ministre, Het Laatste Nieuws révèle qu'un médecin-conseil a adressé à la direction de l'INAMI une lettre ouverte de 30 pages dans laquelle il affirme ne plus pouvoir exercer sa mission de manière indépendante. Il y met en cause un mécanisme permettant de sanctionner les médecins-conseils jugés insuffisamment performants, alors que l'appréciation de leur travail devrait relever de l'INAMI et non de l'organisme assureur qui les emploie. L'auteur conclut en demandant explicitement que les autorités "prennent une position claire". Selon le même quotidien, l'INAMI a ouvert une enquête sur cette plainte.

En conséquence, monsieur le ministre, confirmez-vous le fait que l'INAMI a été destinataire de cette lettre et qu'une enquête est en cours? Dans l’affirmative, confirmez-vous l'existence, au sein d'un ou de plusieurs organismes assureurs, d'un dispositif d'évaluation ou de sanction des médecins-conseils fondé sur le sens ou le volume de leurs décisions? Sur quelle base juridique un tel dispositif pourrait-il reposer? Quelles sont les garanties concrètes apportées à l'indépendance du médecin-conseil vis-à-vis de son employeur? Une clarification réglementaire, une circulaire ou une intervention du Service d'évaluation et de contrôle médicaux sont-elles envisagées?

01.04 Frieda Gijbels (N-VA): Mijnheer de minister, mijn vraag handelt over een specifiek aspect. Terwijl adviserende artsen van ziekenfondsen een bijzonder statuut hebben waarbij ze moeten erkend worden door de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle (DGEC) en daartoe aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen, en waarbij er ook hun ontslag bijzondere voorwaarden gelden, blijkt nu uit de stukken bij een vonnis van de arbeidsrechtbank van Antwerpen van 27 mei 2025 dat een arts als adviserende arts tewerkgesteld werd zonder voorafgaandelijk door de DGEC te zijn erkend en dat dat een gangbare praktijk is in de desbetreffende verzekeringsinstelling. Echter, de erkenning van de adviserende arts door de DGEC geldt als een waarborg voor zijn of haar onafhankelijkheid en een niet-voorafgaande erkenning brengt die waarborg in het gedrang.

Hoe wordt gecontroleerd dat ziekenfondsen uitsluitend adviserende artsen tewerkstellen die voorafgaandelijk door de DGEC werden erkend. Hoeveel gevallen werden de afgelopen vijf jaar vastgesteld waarbij een adviserend arts werd tewerkgesteld zonder de voorafgaande erkenning door de DGEC? Kunt u die cijfers bezorgen, eventueel schriftelijk, uitgesplitst per jaar en per verzekeringsinstelling? Kunt u vertellen over welke verzekeringsinstelling het gaat in het fonds waarvan sprake?

Heeft de DGEC naar aanleiding van het vonnis ook onderzocht of er bij de betreffende verzekeringsinstelling nog andere adviserende artsen zonder voorafgaande erkenning werden of vandaag nog worden tewerkgesteld? Zo ja, wat waren daarvan de resultaten?

Kan het ontbreken van de voorafgaandelijke voordracht en erkenning van een adviserende arts er niet toe leiden dat een ziekenfonds de bijzondere ontslagprocedure voor adviserende geneesheren omzeilt en hoe wordt dat verhinderd?

Welke gevolgen verbindt u concreet aan de vaststellingen in het vonnis? Acht u het huidige toezicht hierop voldoende? Indien niet, welke maatregelen zullen dan worden genomen?

01.05 Nahima Lanjri (cd&v): Mijnheer de minister, in september raakte bekend dat een adviserend arts een brief van ettelijke pagina's aan het RIZIV had bezorgd, waarin hij beweerde dat de medische beslissingen van adviserende artsen rechtstreeks zouden worden beïnvloed door het ziekenfonds of door ziekenfondsen in het algemeen. Hij zou het onder andere hebben over afgenomen tevredenheidsenquêtes, daaruit volgende coachingsprojecten en het feit dat leden soms worden aangemoedigd om een klacht in te dienen.

Mijnheer de minister, als blijkt dat een ziekenfonds zich in de medische beslissingen mengt, is dat een probleem. Het staat niet ter discussie dat medische beslissingen alleen door een arts mogen worden genomen, maar we moeten wel een onderscheid maken tussen de beïnvloeding van een medische beslissing, wat absoluut niet kan, en de manier van communicatie van een arts met een patiënt. Die kan soms voor verbetering vatbaar zijn. Ziekenfondsen bieden inderdaad coaching aan om de communicatie te verbeteren of ze raden ontevreden patiënten aan om een klacht in te dienen.

Voorts klaagt de auteur van de brief aan dat afspraken soms boven het hoofd van de betrokken arts worden ingepland. Dat kan misschien te maken hebben met de nieuwe aanpak, waarbij er controles zijn in de vierde, zevende en elfde maand en afspraken moeten worden verzet. Het lijkt mij belangrijk om hierover klaarheid te scheppen.

Aanvankelijk werd gezegd dat het RIZIV de zaak zou onderzoeken. Is het RIZIV klaar met de analyse van de klachten in de brief? Wat zijn de resultaten daarvan? Is er effectief sprake van inmenging in de medische beslissingen of gaat het over andere zaken? Welke stappen denkt u te kunnen of te moeten ondernemen? Of vindt u dat er geen stappen nodig zijn?

Vindt u ook dat er een verschil is tussen de medische beslissing, die nooit ter discussie mag staan en waarin geen enkele inmenging toegelaten is, en de beslissingen van de ziekenfondsen, die ook het nodige doen om het in het Parlement goedgekeurde beleid met de verhoging van de controles, met name controles in de vierde, zevende en elfde maand, uit te voeren, en om de communicatie met de patiënten met het nodige respect te laten verlopen?

01.06 Minister Frank Vandenbroucke: De administrateur-generaal van het RIZIV heeft me inderdaad geïnformeerd dat een aangetekende zending op 2 september door hem en de directeur-generaal van de DGEC werd ontvangen. Het gaat om een brief van 14 pagina’s met 66 pagina’s aan bijlagen met diverse problematieken, die het RIZIV grondig wenst te analyseren met het oog op een correcte reactie. Deze analyse wordt op dit eigenste moment afgerond.

Ik wil duidelijk herhalen dat de adviserend arts bij de uitoefening van zijn functie zijn medische beslissingen in volledige onafhankelijkheid moet nemen. Dat is een fundamenteel principe dat is vastgelegd in het statuut van de adviserend arts. Tegelijkertijd functioneren de adviserend artsen en de medische directies binnen de ziekenfondsen, die de eindverantwoordelijkheid dragen voor het management en de performantie van de organisatie.

De problematiek van de spanning tussen de administratieve en de medische directies en de adviserend artsen is absoluut niet nieuw en heeft al in maart 2018 tot hoorzittingen in het Parlement geleid. Het is cruciaal, zeker met het oog op de beleidsdoelstellingen op het vlak van arbeidsongeschiktheid en de terugkeer naar werk, dat de adviserend artsen en de medische directies, evenals hun verhouding tot de administratieve directies, adequaat georganiseerd zijn en doeltreffend en efficiënt functioneren. In functie van de analyse en de voorstellen van het RIZIV zal ik erop toezien dat de nodige acties worden genomen, zowel met betrekking tot de specifieke problematieken die in de brief worden aangekaart als op structureel vlak.

Mevrouw Gijbels heeft mij een hele reeks vragen gesteld, maar ik zou daarop willen terugkomen zodra ik het definitieve verslag van het RIZIV over deze brief heb ontvangen.

01.07 Nahima Lanjri (cd&v): Wanneer is dat?

01.08 Minister Frank Vandenbroucke: Dat weet ik niet.

01.09 Irina De Knop (Anders.): Mijnheer de minister, ik heb bijzonder weinig antwoorden gekregen op mijn vragen. Ik kan dan ook niet anders dan opvolgingsvragen indienen. Dit toont vooral aan, maar dat wisten we al op voorhand, dat u de mutualiteiten een hand boven het hoofd houdt en geen grondige analyse wenst te maken van de geschetste problematiek. Daarmee veegt u een heel belangrijke problematiek onder de mat. U voert geen ernstig beleid.

01.10 Dominiek Sneppe (VB): Mijnheer de minister, u rammelt uw antwoord hier af alsof het over een fait divers gaat, maar de feiten in die brief betreffen concrete bezorgdheden. Artsen worden afgerekend op klanttevredenheidsscores. Niet-medisch geschoolde klachtencoördinatoren behandelen klachten met medische inhoud. Ziekenfondsen voeren een eigen sanctiebeleid, terwijl dat wettelijk gezien door het DGEC moet gebeuren. Bovendien wordt al sinds 2014 met de regelmaat van de klok alarm geslagen. U bent als minister bevoegd voor die materie, maar wat doet u?

Ziekenfondsen zijn tegelijk ledenorganisatie, uitbetaler, begeleider en controleactor. Dat pakt u niet aan. U pakt dat probleem niet aan omdat u niet wilt tornen aan het verzuilde systeem, waaraan uw eigen partij schatplichtig is.

Het Vlaams Artsensyndicaat vraagt een onafhankelijk controleorgaan. Een voormalig topambtenaar van het RIZIV vraagt dat. Adviserende artsen zelf vragen dat. Iedereen ziet het probleem, behalve u, blijkbaar.

Ook het Vlaams Belang eist dat de controlefunctie van adviserende artsen wordt ondergebracht bij een volledig onafhankelijke instantie, buiten de greep van de ziekenfondsen. Dat is immers de enige garantie voor de verzekerden.

01.11 François De Smet (DéFI): Je vous remercie, monsieur le ministre, pour votre réponse.

Comme mes collègues, je prends note que nous attendrons un rapport de l'INAMI à une date indéterminée. Nous pourrions toutefois être davantage proactifs sur ce sujet. Le malaise exprimé par les médecins-conseils est le genre de signal d'alarme qui devrait pouvoir être pris davantage au sérieux.

01.12 Frieda Gijbels (N-VA): Mijnheer de minister, u gaf niet veel antwoorden.

U geeft zelf ook aan dat de spanning niet nieuw is, dat dat al eerder duidelijk is geworden en dat er eerder ook hoorzittingen hebben plaatsgevonden. Er is trouwens ook een officieel schrijven geweest van de adviserend artsen, waarin zij vragen om onafhankelijk en los van de ziekenfondsen te kunnen functioneren. Er is effectief druk, die ook wordt bevestigd in de anoniem verstuurde brief.

Ik heb ondertussen, opnieuw anoniem, het vonnis gekregen van de arbeidsrechtbank in Antwerpen waarin het gaat over het ontslag van de adviserend arts die blijkbaar niet op de juiste manier werd aangeworven, wat de onafhankelijkheid van die arts in het gedrang brengt. Ik kan uit het vonnis op zich niet opmaken over welke verzekeringsinstelling het gaat. Dat is echter wel neergeschreven door de persoon die mij het document heeft bezorgd. Ik weet dus over welke verzekeringsinstelling het gaat.

Het is bijzonder jammer dat na zovele jaren nog altijd niet wordt ingegaan op de roep van de adviserend artsen om in alle onafhankelijkheid te kunnen werken. Ze worden immers beïnvloed. Dat is niet alleen gebleken uit de verstuurde brief, dat is ons ook al gemeld in eerdere getuigenissen.

Die beïnvloeding kan zelfs om heel subtiele zaken gaan, zoals de agenda die de artsen niet zelf kunnen beheren, waardoor ze niet zelf kunnen inplannen wanneer ze patiënten kunnen terugzien.

Dat zijn praktijken die niet kunnen. Het is bijzonder belangrijk dat adviserend artsen in alle onafhankelijkheid kunnen oordelen. De beslissingen die zij nemen, hebben immers niet alleen invloed op individuele dossiers en op individuele personen, maar op de hele samenleving. Een budget van de sociale zekerheid wordt immers mede door hun beslissingen toegekend. Als dat op onregelmatige manier wordt toegekend en als niet in volle onafhankelijkheid kan worden beoordeeld of dat juist wordt toegekend, zal dat uiteindelijk ten nadele zijn van de meest zwakken in onze samenleving, die echt nood hebben aan ondersteuning.

Wij blijven dus vragende partij voor onafhankelijke adviserend artsen. Dat zou veel beter zijn voor de artsen zelf en voor de patiënten, maar ook voor de hele samenleving.

01.13 Nahima Lanjri (cd&v): Mijnheer de minister, ik denk dat we het op één punt eens zijn: er kan geen enkele inmenging zijn in de medische beslissingen van artsen. Dat staat als een paal boven water. Een inmenging zou ook deontologisch niet te verantwoorden zijn.

Daarnaast werken artsen natuurlijk binnen een bestaande structuur, momenteel een structuur van ziekenfondsen, en beleid. Ze moeten zich ook houden aan bepaalde wettelijke maatregelen, zoals de beslissing die we hebben genomen om regelmatiger controles uit te voeren. Het is dan ook logisch dat er bijvoorbeeld extra afspraken worden ingepland.

Het is goed dat een aantal zaken die in die brief stonden, terecht of onterecht, zo snel mogelijk worden opgehelderd. Hoe langer daarover onduidelijkheid blijft bestaan, hoe slechter dat is voor iedereen, ook voor de ziekenfondsen. Anders blijft er een zweem hangen van twijfel hangen over de beïnvloeding van artsen.

Daarom vroeg ik u ook wanneer het RIZIV klaar zal zijn met dat onderzoek. Het leek of u enigszins gepikeerd reageerde, maar ik wil gewoon dat het RIZIV het onderzoek afrondt opdat we zo snel mogelijk duidelijkheid krijgen. Als het daarvoor nog een maand of twee nodig heeft en dat u vervolgens nog bijsturingen vraagt, is dat geen probleem.

Als we niets ondernemen, blijft er een zweem van verdachtmaking hangen boven de hoofden van de verantwoordelijken van de ziekenfondsen. Dat is jammer als die verdachtmaking onterecht is. Als ze terecht is, mag u dat zeggen. Als ze onterecht is, vind ik dat de zaak zo snel mogelijk moet worden opgehelderd. Daarom vraag ik dat u bij het RIZIV aandringt om snel werk te maken van dat onderzoek, zodat, als dat nodig blijkt, de gepaste maatregelen kunnen worden genomen. Als blijkt dat de beweringen van die arts niet juist zijn, moet ook dat uit het onderzoek kunnen blijken.

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

02 Questions jointes de

- Anne Pirson à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "La mise en œuvre du plan d’action fédéral pour la reconnaissance et le soutien des aidants proches" (56018827C)

- Sarah Schlitz à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les aidants proches" (56019189C)

- Julie Taton à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le soutien aux aidants proches de personnes atteintes de la maladie d'Alzheimer" (56019247C)

- Ellen Samyn à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'exécution du plan fédéral aidants proches et le soutien aux jeunes aidants proches" (56020670C)

- Nahima Lanjri à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le plan d’action Aidants proches" (56020752C)

- Caroline Désir à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le risque de pauvreté pour les aidants proches" (56019744C)

02 Samengevoegde vragen van

- Anne Pirson aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De implementatie van het federale actieplan voor de erkenning van en de steun voor mantelzorgers" (56018827C)

- Sarah Schlitz aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Mantelzorgers" (56019189C)

- Julie Taton aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De steun voor mantelzorgers van alzheimerpatiënten" (56019247C)

- Ellen Samyn aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De uitvoering van het federale mantelzorgplan en de ondersteuning van jonge mantelzorgers" (56020670C)

- Nahima Lanjri aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Het actieplan Mantelzorg" (56020752C)

- Caroline Désir aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Het armoederisico voor mantelzorgers" (56019744C)

02.01 Anne Pirson (Les Engagés): Monsieur le ministre, pour Les Engagés, la reconnaissance et le soutien des aidants proches constituent une priorité essentielle. Les aidants proches permettent à de nombreuses personnes de préserver leur autonomie et de continuer à vivre dans leur environnement familier, grâce à leur présence quotidienne auprès d'un parent, d'un enfant, d'un conjoint ou encore d'un ami.

Mais cet engagement quotidien peut avoir des conséquences importantes sur la santé, la vie familiale, la carrière professionnelle et les revenus de l’aidant. Beaucoup ne se reconnaissent d’ailleurs pas comme tels ou ignorent les droits et les soutiens auxquels ils peuvent prétendre.

Le 23 juin dernier, vous avez présenté un plan fédéral. Il repose sur quatre piliers: la simplification administrative, une information plus accessible, l’assouplissement des congés et une meilleure reconnaissance. Plus de 30 000 personnes disposent aujourd'hui d’une reconnaissance officielle, alors que le nombre de citoyens qui apportent régulièrement leur aide de façon informelle est bien plus élevé.

Le plan prévoit différentes choses, notamment de simplifier les formulaires, de renouveler automatiquement certaines reconnaissances liées à une affection permanente, de créer un point d’information centralisé ou encore d’intégrer la qualité d’aidant proche dans le dossier médical global. Ces mesures peuvent réduire le non-recours et éviter que des personnes déjà fortement sollicitées doivent en plus subir un labyrinthe administratif.

La réussite de ce plan dépendra également d’une coordination étroite entre les ministres fédéraux et les entités fédérées.

Monsieur le ministre, quel calendrier avez-vous fixé pour la mise en œuvre des principales mesures du plan et quelles avancées concrètes pourraient intervenir avant la fin de cette année? Comment entendez-vous mieux identifier et informer les aidants qui ne demandent actuellement aucune reconnaissance et organiser la coordination avec les autres niveaux de pouvoir pour leur garantir un soutien effectif et cohérent?

02.02 Sarah Schlitz (Ecolo-Groen): Monsieur le ministre, vous n’êtes pas surpris par ma question, puisque depuis votre entrée en fonction, je vous interroge sur le sort que votre gouvernement réserve aux aidants proches.

Ces personnes se trouvent dans l'angle mort des politiques de ce gouvernement. Leur situation a été gravement dégradée en raison de l'exclusion des chômeurs après deux ans, étant donné qu'ils ont été traités exactement de la même manière que tous les autres chômeurs de longue durée, alors que leur situation, en réalité, arrangeait bien tout le monde.

Pour la modique somme d'une allocation de chômage, nous avions des personnes qui s'occupaient 24 heures sur 24, 7 jours sur 7, d'un proche lourdement handicapé ou en situation de dépendance, en lieu et place du travail de l'État. On estime que les missions des aidants proches en Belgique représentent une économie pour l'État d'environ 12 milliards. 12 milliards, monsieur le ministre!

Cette situation arrangeait bien tout le monde jusqu'à ce que votre gouvernement ne prévoie pas d'exception ou d'adaptation de la situation pour ces profils.

In extremis, pour rappel, vous avez décidé d'une situation transitoire d'un an, en mars dernier, qui octroyait la modique somme de 760 euros par mois pour vivre, qu'on soit cohabitant ou pas. Tout à coup, le statut de cohabitant ne joue pas; mais par contre, cela ne va pas dans le bon sens, étant donné qu'une personne isolée aidant proche se retrouve avec ce montant. Vous l'admettrez, c’est totalement insuffisant pour vivre.

Vous nous avez, par la suite, sorti un plan Aidants proches. C’est une mascarade, étant donné qu’il passe complètement à côté de l'urgence sociale. Dans ce plan figurent en effet quatre piliers: simplification administrative, point d'information centralisé, accès au DMG et le recyclage d'un texte que le Parlement a déjà voté en mars concernant la flexibilisation du congé "aidant proche", mais absolument rien concernant l'urgence qu'il y avait à proposer une solution pour ces personnes exclues du chômage du jour au lendemain.

Depuis lors, la situation semble totalement bloquée. Des parlementaires de la majorité s'expriment en faveur des aidants proches, mais on ne voit toujours rien venir pour pouvoir leur proposer une solution.

Monsieur le ministre, pouvez-vous clarifier que votre plan d'action ne prévoit pas de créer de statut, ni de revenu de remplacement, ni de droit à la pension pour les aidants proches qui ne peuvent pas travailler? Pouvez-vous nous donner le calendrier de ce plan? Que prévoyez-vous pour les aidants proches qui se retrouveront sans revenu en 2027, une fois que l'exception d'un an que vous aviez prévue sera terminée?

Qu'en est-il par ailleurs de l'arrêt de la Cour constitutionnelle qui a annulé une partie de la réforme du chômage, et qui a considéré que ces personnes n'auraient pas dû être exclues au 1^er mars, mais bien au 1^er juillet? La plupart des aidants proches ont été exclus au 1^er mars.

En séance plénière, lors de notre dernière discussion à ce sujet, le ministre Clarinval a annoncé un décalage automatique de mars à juillet de cette année transitoire. Est-ce bien le cas? Une instruction a-t-elle été donnée à l'ONEM par votre collègue? Ne faudrait-il pas adopter une nouvelle législation afin de le garantir?

Bref, monsieur le ministre, ce gouvernement va-t-il enfin élaborer un véritable statut d'aidant proche, susceptible de protéger ces personnes qui remplissent une mission essentielle à l'ensemble de la société?

02.03 Julie Taton (MR): Monsieur le ministre, le 21 septembre dernier, c'était la Journée mondiale de la maladie d'Alzheimer. À cette occasion, une étude de Sciensano financée par Stop Alzheimer a mis en lumière une réalité assez frappante: les aidants proches qui vivent avec la personne atteinte d'Alzheimer consacrent en moyenne 139 heures par semaine aux soins, à la surveillance et au soutien émotionnel. Nous parlons donc de presque 20 heures par jour. Derrière ce chiffre, ce sont des conjoints, des enfants, des proches qui donnent énormément de leur temps, souvent au détriment de leur propre santé. Certains finissent même par s'épuiser.

Pourtant, des aides existent, notamment les soins psychologiques de première ligne, remboursés par l'INAMI, et l'accompagnement proposé par les cliniques de la mémoire. Encore faut-il que ce dispositif soit connu, accessible et adapté à la réalité de ces familles.

Monsieur le ministre, disposez-vous de données sur le recours des aidants proches aux soins psychologiques de première ligne conventionnés avec l'INAMI? Comment les aidants proches en situation d'épuisement sont-ils aujourd'hui repérés et orientés vers un accompagnement adapté? Envisagez-vous, avec les entités fédérées, de mieux articuler les dispositifs fédéraux avec les services d'aide et de répit proposés aux aidants proches?

02.04 Ellen Samyn (VB): Mijnheer de minister, op 4 november besteedde het VRT-programma Pano in de reportage Onzichtbare Zorg aandacht aan de situatie van jonge mantelzorgers. Het gaat om kinderen en jongeren die binnen hun gezin zorgtaken opnemen voor een familielid met een langdurige ziekte of handicap. Volgens de aangehaalde onderzoeksgegevens woont meer dan een op de vier Vlaamse jongeren tussen 11 en 18 jaar samen met iemand die langdurig ziek is of een beperking heeft. Een deel van die jongeren neemt ook zelf zorgtaken op, soms met aanzienlijke gevolgen voor hun school, loopbaan, vrije tijd en sociale leven.

Op 23 juni kondigde u een federaal actieplan voor mantelzorgers aan, met onder meer aandacht voor administratieve vereenvoudiging, een betere toegang tot informatie en de specifieke situatie van jonge mantelzorgers.

Welke maatregelen uit het federale mantelzorgplan van juni zijn inmiddels daadwerkelijk uitgevoerd? Welke maatregelen bevinden zich nog in een voorbereidende fase? Welke concrete timing wordt voor de verdere uitvoering gehanteerd?

Hoeveel personen beschikken momenteel over een officiële erkenning als mantelzorger? Hoeveel van die erkende mantelzorgers zijn minderjarig, voor zover de regelgeving dat toelaat?

Beschikt u over ramingen van het totale aantal jonge mantelzorgers in België, met inbegrip van jongeren die niet officieel als mantelzorger geregistreerd zijn? Zo niet, overweegt u initiatieven om die groepen beter in kaart te brengen?

Welke concrete initiatieven werden reeds genomen of zijn gepland om de psychologische en sociale ondersteuning van jonge mantelzorgers te verbeteren? Welke federale middelen worden daarvoor uitgetrokken?

Heeft er sinds de aankondiging van uw actieplan al overleg plaatsgevonden met de gemeenschappen en de gewesten, in het bijzonder over de identificatie en begeleiding van minderjarige mantelzorgers? Welke concrete afspraken werden daarbij gemaakt?

Welk totaalbudget werd voor de uitvoering van het federale mantelzorgplan voorzien? Welk bedrag werd tot op heden daadwerkelijk vastgelegd en besteed? Kan dat worden uitgesplitst per maatregel? Ik besef dat deze laatste vraag misschien eerder als schriftelijke vraag moet worden ingediend.

02.05 Nahima Lanjri (cd&v): Naar aanleiding van de beperking van de werkloosheid in de tijd is er ook extra aandacht gekomen voor de mantelzorgers. Een aantal mantelzorgers die een werkloosheidsuitkering ontvingen, dreigden immers uit de boot te vallen. Met de wet van 22 maart hebben we voor hen een oplossing kunnen bieden. Mantelzorgers die via de mutualiteit als zodanig waren erkend, konden daardoor langer in de werkloosheid blijven, tot maximaal één jaar.

Daarnaast hebt u in de zomer ook een actieplan voor mantelzorgers voorgesteld. Op 22 maart hebben we met het wetsvoorstel dat ik samen met de collega's van de meerderheid heb ingediend en dat zij mee hebben ondertekend, ook gezorgd voor meer flexibiliteit voor mantelzorgers.

De maatregel voor werkloze mantelzorgers loopt binnenkort evenwel af. Voor mantelzorgers die levenslang moeten zorgen voor iemand die zwaar ziek is of die een levenslange handicap heeft, biedt dat geen oplossing. Zij dreigen nu opnieuw zonder inkomen te vallen. Daarnaast zijn er natuurlijk ook mantelzorgers die geen werkloosheidsuitkering ontvangen en die eigenlijk eveneens met een probleem kampen.

We weten dat het mantelzorgbeleid ook voor een groot deel een bevoegdheid is van de regio's en de gemeenschappen. Dat hebben we tevens gezien in de reportage van Pano. Zeker als het gaat over jonge mantelzorgers, zijn de regio's bevoegd. Een goede afstemming, met afspraken over wie welke verantwoordelijkheid opneemt, is dan ook van groot belang als we mantelzorgers echt willen ondersteunen.

Vandaar mijn vragen. Mantelzorgers konden sowieso al een erkenning aanvragen via de mutualiteit. Hoeveel mantelzorgers hebben in 2025 een erkenning gekregen via de mutualiteit? Hoeveel waren dat er in 2026? Dat aantal ligt nu wellicht hoger naar aanleiding van de beperking van de werkloosheid in de tijd.

Welke initiatieven kunnen op federaal niveau worden genomen voor een beperkte, maar specifieke doelgroep van mantelzorgers die levenslang zorg moeten opnemen voor iemand die zwaar zorgbehoevend is? In het actieplan mantelzorg wil men alvast de erkenning met sociaal voordeel automatisch verlengen voor deze groep mensen. Over hoeveel mensen zou het dan gaan die automatisch die erkenning met sociaal voordeel genieten? Wat zou daar concreet tegenover staan? Gaat het om een inkomen of een uitkering?

Punt 23 van uw plan betreft specifieke aandacht voor jonge mantelzorgers. Is dat al besproken met de deelstaten, zodat zij die jonge mantelzorgers beter kunnen ondersteunen? Wat was daarvan het resultaat?

Tot slot, wat is de algemene stand van zaken van het actieplan mantelzorgers? Welke stappen werden er reeds genomen? Is men al begonnen met de uitvoering ervan? Wat plant u nog te doen en wat hoopt u tegen wanneer te bereiken?

02.06 Caroline Désir (PS): Monsieur le ministre, fin septembre, c'était la semaine des aidants proches, une semaine qui a permis de mettre en lumière les difficultés et les besoins de ces personnes qui s'occupent au quotidien d'un proche, d'un parent, d'un enfant gravement malade, lourdement handicapé ou en perte d'autonomie.

En février dernier, avec la limitation des allocations de chômage dans le temps, nous avions, avec toutes les associations concernées, alerté le gouvernement sur les situations terribles qui risquaient de se produire dans de très nombreuses familles. Face à l'urgence et à la pression, le gouvernement avait pris une mesure temporaire, mais largement insuffisante, avec une allocation portée à environ 761 euros et un gel de l'exclusion du chômage pendant 12 mois maximum. Le gouvernement avait aussi promis, la main sur le cœur, qu'une solution durable serait apportée pour permettre à tous ces aidants proches de vivre avec des revenus décents et un soutien global adapté à leurs réalités difficiles. Nous vous avions d'ailleurs un peu prémâché le travail, puisqu'on avait déposé une résolution très complète qui proposait diverses solutions. Mais aujourd'hui, monsieur le ministre, au-delà du plan d'action évoqué par mes collègues, on ne voit toujours rien venir en termes de solutions durables pour ces aidants proches, alors que la période transitoire touche déjà bientôt à sa fin.

Monsieur le ministre, vous êtes en charge de la lutte contre la pauvreté et, à ce titre, en première ligne pour agir sur le risque réel de pauvreté qui guette les aidants proches aujourd'hui. Pourriez-vous dès lors me dire si la question des aidants proches est sur la table du gouvernement dans les négociations budgétaires? Si oui, quelles sont les pistes envisagées? Est-ce qu'une solution pour garantir aux aidants proches un revenu digne est prévue pour 2027? Je vous remercie.

02.07 François De Smet (DéFI): Monsieur le ministre, quel est l'état d'avancement du plan d'action fédéral aidants proches qui nous a été présenté le 23 juin, ces victimes étant parmi les plus injustes du gouvernement Arizona?

Ce qui frappait déjà à la lecture du plan, c'est que de nombreuses mesures n'ont pas de date. Le point d'information central, le renouvellement automatique de la reconnaissance, la case "aidants proches" dans le DMG et l'accès de l'aidant à certaines données de santé de la personne aidée: tout cela n'a aucune échéance. Le budget n'était pas chiffré, le texte renvoyant aux moyens prévus. Et, depuis juin, sauf erreur, rien n'a été communiqué sur l'avancement de ces mesures.

L'actualité rend ce flou difficile à défendre. Le 4 novembre 2026, après un reportage sur la VRT, la commissaire flamande aux droits de l'enfant a jugé que le statut actuel était une coquille vide pour les jeunes aidants. C'est justement la coordination avec les entités fédérées qui pose le plus de questions. Côté wallon, l'ASBL Aidants Proches indique que le plan de 25 mesures préparé avec l'AViQ n'aura pas de financement spécifique. On craint même pour la survie de la Semaine des aidants proches.

Monsieur le ministre, pourriez-vous clarifier le contenu de ce plan, ses échéances et sa mise en œuvre? Tout laisse à penser, hélas, qu'il ne s'agit pas d'un vrai statut, mais d'un catalogue fait de mesures soit insuffisantes, soit refilées à des entités fédérées désargentées. Dans tous les cas, ce n'est pas une réponse juste au travail abattu par ces personnes qui se sacrifient chaque jour pour leurs proches.

02.08 Minister Frank Vandenbroucke: Geachte leden, de Pano-reportage Onzichtbare Zorg, waarin een aantal jonge mantelzorgers gevolgd wordt, brengt het thema mantelzorg nog eens onder aandacht. We zijn ook volop bezig met het thema.

De reportage toont iets wat de kern vormt van ons actieplan. Mantelzorg blijft grotendeels onzichtbaar. Het gebeurt achter gesloten deuren en wordt vaak als vanzelfsprekend beschouwd.

Bij jonge mantelzorgers speelt dat nog sterker. Precies daarom heb ik zichtbaarheid en erkenning als afzonderlijke aandachtspunten in mijn actieplan Mantelzorg opgenomen. Ik kom dadelijk terug op de uitvoering van dat plan.

Veel van wat we in de reportage zagen en wat de jonge mantelzorgers vragen, valt in de eerste plaats onder de bevoegdheid van de deelstaten. Het gaat onder meer om het onderwijs, de CLB's en de jeugdhulp. Hoewel veel antwoorden daar liggen, heb ik jonge mantelzorgers bewust een plaatsje gegeven in mijn actieplan.

Jonge mantelzorgers verdienen immers ook voldoende ondersteuning. Daarom wil ik ook op federaal niveau mijn verantwoordelijkheid opnemen waar dat mogelijk is. Dat kan bijvoorbeeld via de eerstelijns psychologische hulp en de interministeriële conferenties IMC's, waar dat thema op de agenda zal komen. Zo kunnen we samen met de gemeenschappen tot een samenhangende aanpak komen.

Vos questions vont aussi au-delà des seuls jeunes aidants, et c'est également ce que fait mon plan d'action pour les aidants proches. Il vise à améliorer la situation de tous les aidants proches.

Certains d'entre vous continuent à demander un statut distinct. Ma réponse à ce sujet ne change pas. Comme je l'ai déjà répété à plusieurs reprises, nous n'allons pas créer de statut distinct pour les aidants proches. En revanche, nous allons renforcer le soutien aux aidants proches. J'y travaille activement.

En ce qui concerne l'état d'avancement du plan, mon administration s'emploie actuellement à concrétiser un premier ensemble de mesures. Certaines mesures nécessiteront une collaboration avec différentes administrations, d'autres ministres ou avec les entités fédérées. Le calendrier reste à définir à cet égard.

Een eerste pakket maatregelen zal bestaan uit een combinatie van een wijziging van de wet en het koninklijk besluit betreffende de erkenning van de mantelzorger, de bezorging van omzendbrieven aan de ziekenhuizen en ziekenfondsen en het agenderen van punten zoals de onderwijsspecifieke aandacht voor jonge mantelzorgers op de Interministeriële Conferentie.

De wetswijzigingen zullen ertoe strekken om de erkenning met sociaal voordeel automatisch te verlengen en aan de wettelijke gegevensdatabank toe te voegen. Bovendien wordt werk gemaakt van de integratie van het begrip mantelzorger in het globaal medisch dossier.

Mijn administratie is ook bezig met de uitrol van het centraal informatiepunt voor mantelzorgers, zodat ze eenvoudig toegang vinden tot relevante informatie en specifieke ondersteuning.

Voor de eerstelijns psychologische hulp zullen we op een van de volgende vergaderingen met de lokale coördinatoren de specifieke psychische noden van mantelzorgers onder de aandacht brengen.

En outre, le plan prévoit plusieurs actions visant à mieux identifier les aidants proches et à organiser la coordination avec les entités fédérées.

Par exemple, la mesure n° 6 du plan prévoit la création d'un point d'information central. La mesure n° 8 prévoit l'envoi aux mutualités d'une circulaire ministérielle contenant des instructions relatives à l'information et à l'accompagnement des aidants proches.

En ce qui concerne la coordination, que j'ai déjà évoquée précédemment, nous prendrons contact avec les autres niveaux de pouvoir dans le cadre du plan d'action et poursuivrons les concertations au sein de la CIM Santé publique.

Plusieurs d'entre vous ont demandé des chiffres. Le délai était toutefois trop court pour les rassembler, ces données étant détenues par différents acteurs et administrations. Nous les avons demandées et vous les transmettrons par écrit dès réception.

En ce qui concerne la question des psychologues de première ligne conventionnés avec l'INAMI, les données dont dispose l'INAMI sont agrégées au niveau des patients et ne comportent, à la fin des suivis de monitoring, qu'un nombre limité de caractéristiques sociodémographiques. Il n’est dès lors pas possible d’isoler ni de quantifier, sur la base des données actuellement disponibles, le recours des aidants proches à l’offre conventionnée de soins psychologiques de première ligne.

Ik blijf de uitwerking van het plan van nabij opvolgen en kom er graag op terug wanneer de eerste maatregelen in werking zijn getreden.

02.09 Anne Pirson (Les Engagés): Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. Nous saluons évidemment ce plan, mais il est clair qu'il doit se traduire le plus rapidement possible par des avancées concrètes. J'entends que votre administration y travaille. Le plan vise des démarches plus simples, une information plus facile à trouver et aussi, par exemple, un meilleur accès aux dispositifs de répit et de soutien. Il faut vraiment aider les aidants qui ne se reconnaissent pas encore comme tels ou qui renoncent à demander une reconnaissance, faute d'information. C'est vrai que la coordination avec les entités fédérées sera déterminante pour que l'accompagnement reste cohérent et réponde aux besoins des familles. Pour nous, le cœur de ce soutien doit rester fédéral. Nous n'hésiterons pas à le rappeler non plus à votre collègue du gouvernement, M. Clarinval.

02.10 Sarah Schlitz (Ecolo-Groen): Monsieur le ministre, merci de nous avoir à nouveau détaillé le contenu de votre plan. Vous restez cohérent et ceci confirme auprès de vos partenaires de majorité qui vous interrogent ici régulièrement qu'il n'y a pas la moindre intention dans le chef de ce gouvernement de donner le moindre statut aux aidants proches en Belgique. Je pense qu'aujourd'hui, on doit arrêter de mentir à ces gens. On doit arrêter de faire croire aux aidants proches que quelque chose se dégage pour eux dans le futur. C'est entièrement faux.

Évidemment, je suis pour le renforcement des soins psychologiques à tous les niveaux, pour les jeunes aidants proches et pour les aidants proches de longue durée. Mais on ne débloque pas des moyens pour du soutien psychologique à des personnes qui subissent en réalité de la violence institutionnelle et de la pauvreté. Ce dont ces gens ont besoin, ce n'est pas de voir un psychologue. Ce dont ces gens ont besoin, c'est d'un véritable statut qui leur donne des droits et un revenu qui leur permette de vivre dignement.

Ce que vous leur avez octroyé en mars dernier relève d'un mépris inouï: 760 euros pour vivre. Est-ce que vous imaginez ce que l'on peut faire avec ça? Donc, où sont allées ces personnes qui vivent isolées? Elles ont été vers les CPAS où elles pouvaient avoir un revenu supérieur. En plus, la Cour constitutionnelle a annulé cette exclusion du chômage. Cela signifie qu'elles se retrouvent confrontées à une surcharge administrative pour laquelle on n'a toujours pas de réponse de la ministre de l'Intégration sociale et du ministre de l'Emploi concernant la manière dont ces dossiers vont être gérés et la manière dont ces personnes vont être réintégrées dans leurs droits, qu'on leur a supprimés trop tôt.

Et, au moment de la réforme du chômage, alors que vous étiez dans les cordes, on a entendu que les aidants proches n'avaient rien à faire sur la caisse du chômage, comme s'il était méprisant pour eux d'être sur la caisse du chômage. Ce n'est effectivement pas tout à fait logique, mais je peux vous dire qu'ils préféraient être sur la caisse du chômage, certes dans un bricolage, comme celui qui existait auparavant, plutôt que de se retrouver avec 760 euros ou au CPAS, soumis à d'éventuels plans d'insertion. J'imagine en effet que les aidants proches sont soumis à des plans d'insertion (PIIS), comme l'exige votre ministre de l'Intégration sociale

La situation des aidants proches est extrêmement violente et préoccupante et, clairement, de ce que je comprends de votre réponse, au 1^er mars 2027, la mesure transitoire d'un an mise en place touchera à sa fin. À partir du 1^er mars, il n'y aura donc plus le moindre euro ni le moindre statut pour les aidants proches. C'est très grave et très préoccupant.

02.11 Julie Taton (MR): Monsieur le ministre, 81 % des aidants proches interrogés disent rencontrer des difficultés sur le plan de leur santé mentale et, parmi ceux qui travaillent, 41 % ont dû réduire leur temps de travail pour s'occuper de leurs proches malades. Ce sont des chiffres importants, et derrière ces chiffres, des personnes mettent parfois leur propre vie entre parenthèses pour accompagner un parent, un conjoint ou un proche malade.

On parle beaucoup de la prise en charge des personnes atteintes d'Alzheimer. C'est évidemment essentiel, mais il ne faut pas oublier ceux qui les accompagnent au quotidien. Vous avez dit que le soutien sera renforcé le plus vite possible, c'est très bien, mais ce qui serait mieux, c'est d'avoir un véritable soutien financier.

02.12 Ellen Samyn (VB): Mijnheer de minister, de reportage van Pano heeft duidelijk gemaakt dat heel wat kinderen en jongeren vandaag zorgtaken in hun gezin opnemen. Vaak doen ze dat met veel liefde, zonder zich als mantelzorger te beschouwen. Toch kan het niet zijn dat dat ten koste gaat van hun schoolloopbaan, vrije tijd of sociaal leven. U geeft zelf aan dat mantelzorg vaak onzichtbaar blijft. Dat geldt zeker ook voor jonge mantelzorgers.

Ik vind het positief dat u, ondanks dat heel wat bevoegdheden bij de deelstaten liggen, in uw federaal actieplan bewust aandacht besteedt aan die groep en ervoor zorgt dat ze de nodige ondersteuning krijgen. U gaf daarvan al een voorbeeld op psychologisch vlak.

Samenwerking met de gemeenschappen, zeker met het onderwijsdepartement is daarbij essentieel. Ook de Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap heeft gewezen op de nood aan een betere bescherming van de sociale rechten van mantelzorgers en een sterke samenwerking tussen de verschillende beleidsniveaus. Ik hoop dat die aanbevelingen ook worden meegenomen bij de verdere uitvoering van uw actieplan.

Mijnheer de minister, ik hoop vooral dat we met het actieplan daadwerkelijk het verschil kunnen maken voor de betrokken gezinnen. Jonge mantelzorgers verdienen zeker onze waardering; vooral moeten ze de kans krijgen om gewoon kind of jongere te kunnen zijn.

02.13 Nahima Lanjri (cd&v): Mijnheer de minister, wie mij kent, weet dat ik al lang vecht voor voldoende ondersteuning voor mantelzorgers. Ik heb ook regelmatig overleg met de organisaties van mantelzorgers. Ze zijn al blij dat we over een uitgebreid systeem van verlofstelsels beschikken. Ze geven ook aan dat het bestaande systeem in de meeste gevallen volstaat, al zijn hier en daar nog aanpassingen nodig. Daarom heb ik het voorstel gedaan om het mantelzorgverlof te flexibiliseren. Ik denk dat we op dat vlak nog een aantal verbeteringen kunnen aanbrengen. Volgens de organisaties volstaat het huidige systeem voor meer dan 95 % van de mantelzorgers.

Er is echter een kleine groep mensen die zo intensief mantelzorg verleent dat enkele maanden mantelzorgverlof niet volstaan. Ook een jaar verlof om bijstand te verlenen aan een zieke partner of een ziek kind is voor hen niet voldoende, bijvoorbeeld omdat de ziekte permanent is. Voor die groep moet er een permanente of een oplossing op langere termijn komen. Soms gaat het om een periode van meerdere jaren.

Mijnheer de minister, het klopt dat ook de regio's een verantwoordelijkheid dragen. Bijstand aan personen is immers een bevoegdheid van de regio's. Daarom heb ik u ook gevraagd om met de regio's in overleg te gaan.

In Vlaanderen kennen we onder meer het systeem van persoonlijke assistentiebudgetten, waarbij een mantelzorger bijvoorbeeld zichzelf een loon kan uitbetalen en op die manier ook eigen rechten opbouwt om langdurig voor iemand te zorgen. Dat systeem bestaat niet overal.

De vraag blijft dus wat we van de regio's zullen vragen en wat er op federaal niveau nog mogelijk is voor een zeer specifieke groep. Ik denk dat we die groep heel strikt moeten afbakenen, omdat welke oplossing ook anders onmogelijk en onbetaalbaar wordt. Toch moeten we ook voor die moeilijkste groep iets kunnen doen.

Bent u van plan om daar nog iets aan te doen? Zal daar ooit een uitkering of een inkomen tegenover staan? Zo ja, dan moet die oplossing ook aansluiten bij de verantwoordelijkheid van de regio's. Ik verwacht van u dat u de kwestie nader onderzoekt.

Ik hoop dat we dat binnenkort, naar aanleiding van uw beleidsnota, opnieuw kunnen bespreken.

We kunnen wel blijven wijzen op de verantwoordelijkheid van de regio's, maar we kunnen ook onderzoeken wat we op federaal niveau kunnen doen. Naast de verlofstelsels, een thema waar ik zelf al lang rond werk, kunnen we nagaan of er bijvoorbeeld op het vlak van uitkeringen iets mogelijk is, waarvoor u als minister van Sociale Zaken bevoegd bent.

02.14 Caroline Désir (PS): Monsieur le ministre, je suis assez choquée de votre réponse parce qu'on voit que neuf mois après les larmes de crocodiles versées par la majorité, il n'y a toujours rien: aucune solution concrète n'est proposée aux aidants proches.

Vous ne nous avez rien répondu comme ministre de la Pauvreté sur le risque de pauvreté que ces personnes encourent. Vous nous avez simplement dit qu'il n'y aurait pas de statut spécifique et que, donc, rien ne serait prévu pour leur octroyer un revenu. Vous n'avez pas répondu à la question de savoir si ce sujet est sur la table des négociations budgétaires. Est-ce qu'un revenu sera octroyé à ces personnes en 2027? Rien!

Alors, on entend que vous nous dites que, dans votre plan, il y a un point d'information prévu, il y a des soins psychologiques prévus. C'est très bien, évidemment – on ne va pas le nier –, mais il nous semble que la priorité pour ces personnes aidantes proches, c'est d'abord de pouvoir vivre dignement. On sait que leur vie est déjà d'une complexité extrême, qu'elles sacrifient leur vie pour soigner leurs proches, bien souvent en palliant l'absence des structures publiques de soins qui devraient prendre ces proches en charge et offrir aux aidants un peu de répit...

Mais ce qu'on constate ici, c'est simplement un énième renoncement des partis de la majorité. On avait vu des collègues des Engagés et du MR venir, soi-disant, au secours des aidants proches après que nous avions dénoncé le fait que rien n’avait été prévu pour tenir compte de leur situation au moment de la limitation dans le temps des allocations de chômage. On constate aujourd’hui un nouveau renoncement, après celui aux droits fondamentaux auquel nous avons assisté avec le vote de la loi sur les visites domiciliaires jeudi dernier. Ici, c’est l’aide aux aidants proches qui est enterrée en première classe.

Quand vous ne renvoyez pas aux entités fédérées, c'est vers vos autres collègues du fédéral, mais en tout cas, il n'y a toujours aucune solution structurelle au bout de neuf mois, pas la moindre piste de statut ni de revenus, leur garantissant une vie digne. Vraiment, monsieur le ministre, on ne peut dire que qu'on est choqué par votre réponse!

La présidente: Merci, M. De Smet est parti. On va passer à la question suivante de Mme Pierson sur les passages du chômage vers la capacité de travail.

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

03 Question de Anne Pirson à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les passages du chômage vers l’incapacité de travail" (56018815C)

03 Vraag van Anne Pirson aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Het aantal personen die doorstromen van de werkloosheidsverzekering naar een invaliditeitsuitkering" (56018815C)

03.01 Anne Pirson (Les Engagés): Monsieur le ministre, comme nous le savons déjà, la limitation dans le temps des allocations de chômage produit également des effets sur les autres branches de la sécurité sociale. Parmi les quelque 45 000 personnes concernées par les deux premières vagues, 4 336 auraient introduit une demande dans le régime de l’incapacité de travail. En mars 2026, 5 929 demandes émanant de personnes précédemment au chômage auraient été enregistrées, soit une augmentation de 52 %.

Les écarts régionaux interpellent: 19,7 % des personnes exclues en Flandre auraient rejoint ce régime, contre 6,7 % en Wallonie et 6,9 % à Bruxelles. Cette différence pourrait notamment s’expliquer par le profil plus âgé et plus féminin du public concerné en Flandre. Ce mouvement n’est pas nécessairement anormal. Des personnes durablement sans emploi peuvent également souffrir de problèmes de santé et relever plus justement de l’incapacité de travail. La réforme peut ainsi permettre de mieux orienter certains assurés vers la protection correspondant le mieux à leur situation. Il faut néanmoins éviter qu’elle ne se traduise par un simple déplacement entre branches de la sécurité sociale, sans accompagnement adéquat ni vision budgétaire globale.

L’incidence financière estimée est importante: 44 millions d’euros en 2026; 97 millions en 2027 et 102 millions en 2028. Vous avez par ailleurs annoncé un suivi des transferts entre l’ONEM et l’INAMI, ainsi que trois contacts avec le médecin-conseil au cours de la première année d’incapacité.

Monsieur le ministre, pouvez-vous confirmer ces chiffres, préciser combien de demandes ont effectivement conduit à une reconnaissance d’incapacité, expliquer les écarts régionaux constatés et indiquer où en est l’échange de données entre l’ONEM et l’INAMI? Quelles mesures comptez-vous prendre afin de garantir une orientation médicalement justifiée, un accompagnement rapide vers les soins ou le retour au travail lorsque celui-ci est possible, ainsi que la pleine intégration de ce surcoût dans le suivi budgétaire de la réforme?

03.02 Frank Vandenbroucke, ministre: Les chiffres cités concernent les entrées effectives de personnes issues du chômage dans l'assurance maladie-invalidité (AMI), et non les demandes d'octroi d'indemnités. Les estimations relatives aux conséquences financières sont correctes. Ces conséquences feront l'objet d'un suivi approfondi à l'avenir.

L'INAMI dispose désormais de données plus récentes. En mars 2026, 6 242 personnes sont entrées dans l'AMI en provenance du chômage. Cela représente une augmentation de 60 % par rapport à l'année 2025. Cette hausse ralentit en avril, avec 3 846 entrées, soit une augmentation de 13 %. Une diminution a ensuite été observée en mai, avec 2 847 entrées, soit presque 15 % de moins.

Ces chiffres concernent l'ensemble des entrées de chômeurs dans l'AMI, et pas uniquement celles résultant de la limitation dans le temps des allocations de chômage. Les différences régionales mentionnées proviennent du monitoring de l'ONEM. Mon administration prendra contact avec l'ONEM afin d'en obtenir une explication.

Les assurés entrant dans l'assurance indemnités depuis le chômage bénéficient, comme les autres assurés, d'un suivi intensif par le médecin-conseil et l'équipe multidisciplinaire dès le début de l'incapacité. Des contacts sont prévus au quatrième, au septième et au onzième mois de la première année afin d'évaluer l'incapacité de travail et d'examiner les possibilités de reprise du travail, notamment par l'évaluation du potentiel de travail. Cette approche vise à favoriser l'activation précoce des parcours de réintégration professionnelle et de reprise du travail.

03.03 Anne Pirson (Les Engagés): Merci, monsieur le ministre. Je vous remercie pour ces éléments de réponse et pour l'actualisation des chiffres. Le passage du chômage à l'incapacité de travail ne doit pas être considéré d'emblée comme un simple transfert de dépenses. Certaines personnes ont des problèmes de santé bien réels et doivent pouvoir bénéficier de la protection qui correspond effectivement à leur situation.

On doit pouvoir objectiver ces évolutions et comprendre les différences régionales sans tirer de conclusions hâtives sur les personnes concernées. Le suivi annoncé entre l'ONEM et l'INAMI sera essentiel, tant pour connaître le nombre de demandes aboutissant à une reconnaissance que pour mesurer l'impact budgétaire global de la réforme. Il faut également garantir une évaluation médicale rigoureuse et un accompagnement suffisamment rapide vers les soins et, lorsque l'état de santé le permet, vers le retour au travail adapté.

On se réjouit vraiment des prises de contact avec l'ONEM que vous avez annoncées, et nous savons que nous pouvons compter sur vous à ce niveau.

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

04 Question de Isabelle Hansez à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le bilan de Mult-eMediatt et la protection des droits aux indemnités d’incapacité" (56018839C)

04 Vraag van Isabelle Hansez aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De balans van Mult-eMediatt en de bescherming van het recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering" (56018839C)

04.01 Isabelle Hansez (Les Engagés): Monsieur le ministre, depuis le 1^er janvier 2026, les médecins généralistes doivent transmettre directement aux mutualités, via Mult-eMediatt, les certificats d’incapacité de travail de plus de 14 jours ainsi que les prolongations.

Pour les Engagés, cette simplification est bienvenue. Elle doit alléger les démarches des personnes malades, réduire les déclarations tardives et faciliter le traitement de leurs dossiers.

L’accord médico-mutualiste 2026-2027 prévoyait toutefois de résoudre les problèmes techniques liés à l’utilisation de cet outil. Après plusieurs mois d’application de l’obligation, il paraît utile de faire le point sur les améliorations réalisées et leurs effets concrets pour les assurés sociaux.

L’INAMI prévoit déjà un accusé de réception électronique ou papier ainsi que la remise d’un certificat papier lorsqu’un problème technique empêche l’envoi. Il importe désormais de vérifier l’efficacité de ces procédures et de garantir qu’un incident indépendant de la volonté de l’assuré ne compromette pas le paiement de ses indemnités.

Monsieur le ministre, quel bilan dressez-vous de l’utilisation de Mult-eMediatt depuis janvier 2026? Quels problèmes techniques identifiés dans l’accord médico-mutualiste ont-ils été résolus et lesquels subsistent? Combien de dossiers ont-ils nécessité une régularisation? Observe-t-on une amélioration des délais de traitement ainsi qu’une diminution des déclarations tardives?

Des retards de paiement ou des réductions d’indemnités ont-ils résulté d’incidents de transmission? Quelles garanties et procédures communes aux organismes assureurs permettent-elles de rectifier rapidement les droits lorsque le retard ne peut être imputé à l’assuré, et comment celui-ci est-il informé des démarches à accomplir? Je vous remercie pour vos réponses.

04.02 Frank Vandenbroucke, ministre: Le projet Mult-eMediatt poursuit deux objectifs principaux. D'une part, il vise à renforcer la simplification administrative en faveur des médecins traitants en standardisant les différents modèles de certificat d'incapacité de travail et, de l'autre, à permettre l'envoi électronique du certificat d'incapacité de travail à l'attention notamment du médecin-conseil de la mutualité. Par cette transmission électronique, l'assuré social ne doit plus s'inquiéter de son obligation administrative et peut donc se concentrer sur sa guérison. Depuis le 1^er janvier 2026, cette transmission électronique depuis le logiciel des médecins généralistes est en effet obligatoire pour les incapacités de travail dont la durée est supérieure à 14 jours et les prolongations.

J'ai demandé à mon administration de collecter les informations relatives aux questions posées par l'honorable membre, mais cela nécessitera un temps de réponse supplémentaire. En effet, ces données doivent être compilées au niveau des différents organismes assureurs des mutualités en tant que gestionnaires des dossiers de paiement des assurés sociaux. Je ne manquerai pas de revenir vers l'honorable membre une fois ces données collectées.

04.03 Isabelle Hansez (Les Engagés): Monsieur le ministre, je vous remercie pour ces éléments de réponse et j'entends bien qu'il faut un certain temps pour compiler toutes les données. La transmission numérique doit effectivement simplifier les démarches sans jamais faire peser sur les patients les conséquences d'un incident technique. C'est une évidence pour nous.

Il faudra donc rester attentifs aux régularisations et aux éventuels retards d'indemnisation, et veiller à ce que chaque assuré soit rapidement informé de la démarche à suivre. L'information est importante, notamment conformément à la Charte de l'assuré social quand celle-ci s'applique. Nous nous réjouissons également d'entendre votre analyse des données lorsque celles-ci seront compilées.

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

05 Vraag van Ellen Samyn aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De niet-toeleidbaren op de arbeidsmarkt" (56018985C)

05 Question de Ellen Samyn à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les personnes non mobilisables sur le marché du travail" (56018985C)

05.01 Ellen Samyn (VB): Mevrouw de voorzitster, om nog wat collega’s de kans te geven om hun vraag te stellen, verwijs ik naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

Bij de hervorming van de werkloosheidsuitkering in de tijd, werd al snel duidelijk dat de groep personen die als 'niet-toeleidbaar' wordt bestempeld, vergeten werd. Het gaat om mensen die omwille van verschillende problematieken niet aan het werk kunnen. In vorige parlementaire discussies bracht u onder andere naar voren dat de beschermingsuitkering uitgebreid zou kunnen worden tot 2028 voor deze hele groep zodat in de tussentijd een oplossing kon worden gevonden. Uw collega, minister Clarinval, sprak dit daarop in het parlement tegen en had het enkel over het feit dat er een oplossing moest komen tegen 2028. Ondertussen zijn er steeds meer mensen uit deze groep die hun werkloosheidsuitkering verliezen en die, zo blijkt, ook geen beroep kunnen doen op een leefloon, ziekte-uitkering of IVT, dit om verschillende reden. Voor ongeveer 2.000 personen werd het wel mogelijk gemaakt om een beschermingsuitkering te krijgen, ongeveer 10.000 personen hebben nog steeds geen perspectief op een structurele oplossing.

Wordt er momenteel nog gewerkt aan een oplossing voor deze mensen door de regering? Zo ja, welke voorstellen liggen er momenteel op tafel, waar bevinden de struikelblokken zich binnen de regering en wanneer kunnen we een wetsontwerp verwachten?

Welke oplossing bestaat er in de tussentijd voor deze personen, en in het bijzonder voor de personen die ook geen recht hebben op een ander type uitkering?

Is er structureel overleg met uw collega's op niveau van de gewesten over de groep niet-toeleidbaren en worden daar oplossingen naar voor gebracht? Zo ja, welke?

05.02 Minister Frank Vandenbroucke: Mevrouw Samyn, zoals u weet, heb ik bij de hervorming van de werkloosheidsverzekering samen met mijn collega Rob Beenders in de regering gepleit voor een structurele oplossing voor de volledige groep niet-toeleidbaren, maar de regering heeft daarover geen akkoord bereikt.

Zonder een specifieke oplossing zal elke niet-toeleidbare werkloze dus binnen de bestaande statuten beoordeeld worden. Elk stelsel zal daarin zijn verantwoordelijkheid moeten opnemen.

In eerste instantie zouden de regionale arbeidsbemiddelingsdiensten het arbeidspotentieel van die groep opnieuw moeten beoordelen, wat echt hun taak is. Daarnaast kunnen personen die door ziekte een verminderde arbeidscapaciteit hebben hun percentage van arbeidsongeschiktheid laten beoordelen door hun arts en zo eventueel het recht openen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Iemand met een handicap kan terecht bij de FOD Sociale Zekerheid, Directie-generaal Personen met een handicap om zijn handicap te laten erkennen en het recht op een inkomensvervangende tegemoetkoming te openen. Daarnaast kunnen mensen die zonder inkomen vallen of geen recht openen in de bestaande statuten een aanvraag indienen voor het leefloon bij het OCMW.

De regering heeft beslist dat de minister van Werk en de minister van Personen met een handicap tegen 2028 een oplossing zouden uitwerken voor jongeren met een beschermingsuitkering. De beschermingsuitkering voor jongeren blijft dus bestaan tot 2028 en langer indien er tegen dan geen oplossing gevonden wordt.

Dat is de huidige stand van zaken.

05.03 Ellen Samyn (VB): Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord, maar het blijft bijzonder wrang dat er maanden na de beperking van de werkloosheid in de tijd nog steeds geen oplossing is gevonden voor die relatief kleine groep niet-toeleidbaren. De Vooruitministers, uzelf en minister Beenders, beloofden een snelle oplossing voor die groep, maar tot op heden hebben we daarvan bitter weinig gezien en als ik u goed heb begrepen, dan hebt u daarover geen akkoord bereikt binnen de meerderheid. Intussen vallen veel van die mensen uit de boot en wordt hen geen helpende hand gereikt. De overheid heeft dat systeem jarenlang laten bestaan.

Niet-toeleidbaar betekende in de praktijk vaak dat mensen langdurig aan de zijlijn bleven staan, zonder concreet perspectief op werk. De op zich terechte beperking van de werkloosheid in de tijd maakt daar nu een einde aan, maar biedt die mensen niet automatisch een oplossing. Deze regering legt sterk de nadruk op sancties, terwijl voldoende begeleidende maatregelen minstens even belangrijk zijn. Zonder begeleiding op maat dreigen die mensen opnieuw uit de boot te vallen en dat zou toch een gemiste kans zijn.

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

06 Vraag van Ellen Samyn aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De introductie van het LTDS-systeem en het uitfaseren van de DmfA" (56019116C)

06 Question de Ellen Samyn à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'introduction du LTDS et la suppression progressive de la DmfA" (56019116C)

06.01 Ellen Samyn (VB): Mevrouw de voorzitster, ik verwijs ook hier naar de ingediende vraag.

In de programmawet van 2026 stemden we onder andere over aanpassingen aan de DMFA en de gegevensverplichting voor bedrijven met betrekking tot de loongegevens van werknemers. Toen was er nog geen duidelijkheid over het nieuwe systeem dat de sociale zekerheid zou hanteren, ondertussen is er wel meer duidelijkheid over inclusief de benaming: Loondata-transfer of LTDS. De huidige DMFA-aangifte blijft nog parallel bestaan maar het is de bedoeling dat de DMFA-aangifte tegen 2030 zal verdwijnen. De nieuwe aangifte verloopt niet op kwartaalbasis, maar wel op maandbasis. Het is volgens de website van de RSZ reeds mogelijk voor bedrijven om het nieuwe systeem te testen.

Welke meerwaarde heeft het nieuwe systeem LTDS ten opzichte van de DMFA-aangifte, wat maakt het beter, wat zijn de voordelen en zijn er al nadelen of gebreken gemeld? Hoe wilt u deze aanpakken?

Wat betekent het parallelle bestaan van LTDS en DMFA voor de periode tot 2030 concreet voor de werkdruk bij sociale secretariaten en bij de bedrijven? Zal dit leiden tot een grotere werkdruk?

De periode van de DMFA-aangiften werd bij de sociale secretariaten vaak gekenmerkt door hoge werkdruk omdat DMFA-fouten zo snel mogelijk opgelost dienden te worden, anders konden de aangiften niet ingediend worden. Dit verliep vaak vrij stroef. Hoe zal dit functioneren binnen het nieuwe systeem LTDS? Zullen dergelijke fouten nog voorkomen?

Zijn er bedrijven of sociale secretariaten die protest hebben aangetekend tegen deze nieuwe regelgeving en het feit dat de deadline voor indiening maandelijks geworden is? Zo ja, welke gevolgen wilt u daaraan geven?

Het is mogelijk om het systeem al te testen, hoeveel bedrijven of sociale secretariaten maken hier op heden gebruik van? Wat zijn tot nu toe de belangrijkste bevindingen? Waar dient nog aan gesleuteld te worden?

06.02 Minister Frank Vandenbroucke: De belangrijkste meerwaarde van loondatatransfer (LTDS) is dat loon- en prestatiegegevens sneller en gedetailleerder beschikbaar worden. Bij de huidige DmfA-aangifte worden gegevens slechts per kwartaal doorgegeven. Dat volstaat bijvoorbeeld voor pensioenberekeningen, maar is minder geschikt voor sociale rechten die afhangen van actuele informatie, zoals studentenarbeid, flexi-jobs, horeca- en gelegenheidswerk, alsook sociale uitkeringen.

Met LTDS worden gegevens over loon en arbeidsrelaties gekoppeld aan de loonberekening minstens maandelijks doorgestuurd. Daardoor kunnen rechten sneller en nauwkeuriger worden berekend en kunnen gewijzigde prestaties eerder worden gecorrigeerd.

Een ander voordeel is het only-once-principe: een gegeven wordt één keer aan de bron geregistreerd en kan daarna, binnen de wettelijke toegangsrechten, door de bevoegde diensten worden geraadpleegd. Dat vermindert dubbele aangiften en herhaalde informatievragen. Het systeem moet zo leiden tot minder administratie, betrouwbaardere gegevens en een snellere dienstverlening. Op termijn maakt het ook een meer geautomatiseerde en proactieve dienstverlening mogelijk, bijvoorbeeld voor vakantieattesten, individuele rekeningen en urenpakketten.

Wat uw tweede vraag betreft, we voorzien een stapsgewijze invoering van LTDS, zodat werkgevers en sociale secretariaten voldoende tijd krijgen om zich voor te bereiden. LTDS sluit nauw aan bij de huidige loonberekening en vormt in essentie een bijkomende output ervan. Om de overstap zo vlot mogelijk te laten verlopen, worden technische instructies, documentatie en begeleiding ter beschikking gesteld.

De systemen zijn inmiddels beschikbaar voor testdoeleinden. Deze testfase biedt de mogelijkheid om ervaring op te doen met LTDS, processen af te stemmen en eventuele aandachtspunten tijdig te identificeren en te verhelpen. Werkgevers en sociale secretariaten kunnen zo hun loonsoftware en werkprocessen geleidelijk aanpassen aan de nieuwe gegevensuitwisseling.

De invoering verloopt bewust gefaseerd. Sinds juli 2026 kan LTDS vrijblijvend worden getest. Vanaf januari 2027 volgt een vrijwillige productiefase, waarin verzenders op hun eigen tempo kunnen aansluiten en ervaring kunnen opbouwen. Vanaf januari 2028 wordt LTDS verplicht.

Deze overgangsperiode creëert de nodige ruimte om de kwaliteit van de gegevens verder te optimaliseren, de continuïteit van de dienstverlening te verzekeren en de technische werking verder te verfijnen.

Tegelijk wordt de technische documentatie stelselmatig aangevuld en kunnen de ervaringen uit de simulatie- en vrijwillige fase worden meegenomen, zodat de algemene ingebruikname onder optimale omstandigheden kan plaatsvinden.

Wat uw derde vraag betreft, in de DmfA kan een volledige aangifte worden verworpen wanneer er fouten worden vastgesteld, waardoor de verwerking van alle werknemers in die aangifte wordt geblokkeerd. Bij LTDS daarentegen wordt alleen het bericht van de werknemer waarvoor een fout wordt gedetecteerd afgewezen. De verwerking van de gegevens van de overige werknemers kan dus gewoon doorgaan.

Alle controles en anomalieën zijn gedocumenteerd en ter beschikking gesteld van de verzenders, zodat ze op fouten kunnen anticiperen en de nodige, al dan niet geautomatiseerde, voorafgaande verificaties kunnen uitvoeren. Ook de wijze waarop over fouten en anomalieën wordt teruggekoppeld, wordt in overleg met de verzenders vastgelegd, zodat die maximaal aansluit bij hun operationele processen.

Het doel is om fouten zo snel mogelijk zichtbaar te maken en gericht te kunnen corrigeren, zonder dat de verwerking van correcte gegevens onnodig wordt vertraagd. Deze aanpak draagt bij tot een efficiëntere gegevensuitwisseling, een snellere correctiecyclus en een hogere kwaliteit van de aangeleverde gegevens. Bovendien kunnen problemen sneller worden opgespoord en opgelost, aangezien fouten niet langer pas aan het einde van de aangifteperiode aan het licht komen.

Wat uw vierde vraag betreft, tijdens de voorbereiding van het traject heeft de RSZ intensief samengewerkt met de betrokken stakeholders om de specificaties uit te werken en af te stemmen op de behoeften op het terrein, met sociale secretariaten voor werknemers en werkgevers. Dat overleg heeft ook geleid tot een unaniem positief advies in de NAR.

Daarnaast worden alle huidige DmfA-verzenders gecontacteerd in het kader van een onboardingtraject om hun instapmoment te bepalen en hen te begeleiden. Er vindt bovendien overleg plaats met de verschillende sectoren om eventuele specifieke aandachtspunten tijdig te identificeren en te bespreken. De ervaringen uit de test- en overgangsfase worden actief opgevolgd en gebruikt om de oplossingen verder te verfijnen.

Op uw vijfde vraag, momenteel testen drie sociale secretariaten, vier dienstverleners, één grote werkgever en één fonds voor bestaanszekerheid in de simulatieomgeving. Een grotere groep verzenders zal de komende weken aansluiten.

Tot heden werden 89 testverzendingen uitgevoerd, waarvan 57 % structureel correct waren en 25 % volledig gevalideerd werden.

De sociale secretariaten en dienstverleners namen daarbij het grootste deel van de testen voor hun rekening.

De komende weken zal het aantal testen verder toenemen. We verwachten op dat moment ook een groter aantal gevalideerde testbevindingen te kunnen analyseren. De RSZ herinnert de verzenders geregeld aan de documentatie en de testomgeving. Ook zal de RSZ de verzenders die al testen hebben uitgevoerd, bevragen over de eventuele problemen die ze hebben ondervonden en over de manier waarop de aangeboden documentatie eventueel kan worden verbeterd.

06.03 Ellen Samyn (VB): Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Uit uw antwoord leid ik af dat de introductie van LTDS stapsgewijs zal verlopen en veel problemen die verband houden met DmfA zou moeten oplossen. Ik blijf toch enige twijfels hebben bij de overgangsperiode waarin DmfA en LTDS naast elkaar bestaan. Die overgang zal voor bedrijven en sociaal secretariaten extra administratieve lasten met zich brengen. Dat betekent opnieuw bijkomende lasten voor ondernemers. Ook de werkdruk binnen HR-diensten zal daardoor toenemen.

Uit uw antwoord begrijp ik dat er gefaseerd te werk wordt gegaan. Momenteel zitten we dus in een test- en overgangsfase. Ik hoop dan ook ten zeerste dat de impact van de overgangsperiode zorgvuldig zal worden gemonitord. U hebt daar wel naar verwezen. Ik hoop ook dat LTDS de administratieve last blijvend zal doen dalen.

Het incident is gesloten.

L'incident est clos.

07 Samengevoegde vragen van

- Kurt Moons aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Onbelaste miljardenreserves bij de ziekenfondsen" (56019139C)

- Kurt Moons aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De transparantie over overheidssteun en winst in het Solidarisnetwerk" (56019140C)

- Robin Tonniau aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De vennootschapsbelasting voor mutualiteiten" (56019152C)

07 Questions jointes de

- Kurt Moons à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les réserves de plusieurs milliards non taxées des mutualités" (56019139C)

- Kurt Moons à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "La transparence sur les aides publiques et les bénéfices au sein du réseau Solidaris" (56019140C)

- Robin Tonniau à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'assujettissement des mutualités à l’impôt des sociétés" (56019152C)

07.01 Kurt Moons (VB): Mijnheer de minister, mijn twee vragen zijn samengevoegd. De ene vraag is wat algemener dan de andere. De tweede vraag is meer gedetailleerd en gaat over Solidaris.

Ik begin met de algemene vraag. Uit onderzoek blijkt – dat is al langer bekend – dat de vijf grootste Belgische ziekenfondsen samen een vermogen van 6,1 miljard euro beheren, met name 5,2 miljard euro aan beleggingen, 350 miljoen euro op zichtrekeningen en 500 miljoen euro aan vastgoed. Alleen al de Christelijke Mutualiteit bezit 2,4 miljard euro, onder meer via hotels in Zwitserland, Oostenrijk en Frankrijk. Solidaris heeft op zijn beurt een belang in een kasteelhotel in Dinant, naast vakantiedomeinen aan de kust en in het buitenland.

Dat vermogen groeit bovendien jaar na jaar. De ziekenfondsen zijn nochtans wettelijke verenigingen zonder winstoogmerk. Jaarlijks ontvangen ze 1,2 miljard euro aan overheidssubsidies. Daarnaast halen ze inkomsten uit hun aanvullende verzekeringen, waaronder hospitalisatie- en tandverzekeringen, die samen goed zijn voor om en bij de 1,1 miljard euro. Ze boeken 335 miljoen euro winst. Volgens het onderzoek investeren de ziekenfondsen daarbij steeds vaker in activiteiten die buiten hun klassieke opdracht vallen, van vastgoed tot commerciële diensten.

In een eerdere verklaring gaf u aan dat die reserves nodig zijn als buffer om aan hun financiële verplichtingen tegemoet te komen. De ziekenfondsen zijn echter in feite slechts een doorgeefluik voor betalingen die de overheid aan patiënten en zorgverstrekkers doet.

Mijnheer de minister, hoe verantwoordt u dat ziekenfondsen, die wettelijk zonder winstoogmerk werken en jaarlijks 1,2 miljard euro aan overheidssubsidies ontvangen, ondertussen een gezamenlijk vermogen van 6,1 miljard euro hebben opgebouwd?

Ten tweede, is het ook niet beter dat die reserves aan de overheid zouden worden teruggegeven, zodat ze daar kunnen dienen als reserve voor de betalingsverplichtingen van het RIZIV? Er zitten immers grote putten in die begroting. Het gaat om een heel groot bedrag, dat daarvoor zou kunnen dienen.

Ten derde, deelt u de vaststelling dat een winst van 335 miljoen euro op aanvullende verzekeringen, waarmee de ziekenfondsen in feite concurreren met de privésector, moeilijk te verzoenen valt met niet-commerciële statuut van ziekenfondsen?

Ten vierde, vindt u het verantwoord dat ziekenfondsen vastgoed, zoals hotels in het buitenland, aanhouden en activiteiten ontplooien die buiten hun kerntaak zouden moeten vallen?

Ten vijfde, klopt het dat wordt onderzocht of ziekenfondsen onderworpen moeten worden aan de gewone vennootschapsbelasting van 25 %? Die mogelijkheid werd enige tijd geleden al opgeworpen in de discussies over de begroting.

Een ander voorstel was om alleen de commerciële activiteiten onder die vennootschapsbelasting te laten vallen. Tegen wanneer mogen we daaromtrent een beslissing verwachten?

Ten zesde, bent u bereid om de transparantie over het vermogen en de winsten van de ziekenfondsen te verscherpen, zodat het Parlement jaarlijks een overzicht krijgt en dat we die informatie niet via de pers moeten vernemen?

Mijn tweede mondelinge vraag gaat over het netwerk van Solidaris. Ik heb even gekeken naar het unieke systeem in het Waalse landsgedeelte, waar de APE bestaat, de Aide à la Promotion de l'Emploi, ingevoerd door Forem. Daaruit blijkt dat minstens 21 entiteiten van het netwerk, waaronder het ziekenfonds zelf en diensten voor gezinshulp, samen bijna 14 miljoen euro aan Waalse werkgelegenheidssubsidies ontvangen. In feite betaalt de ene overheid dus een andere overheid om werkgelegenheid te creëren en te subsidiëren.

Tegelijk laat Solidaris optekenen dat het netwerk jaarlijks 18 miljoen euro overhoudt. Ziekenfondsen zijn, zoals bekend, verenigingen zonder winstoogmerk, die onderworpen zijn aan de federale wet van 1990, waarin de ziekenfondsen en de landsbonden van ziekenfondsen worden geregeld.

Mijnheer de minister, bent u op de hoogte van het feit dat minstens 21 entiteiten van het Solidarisnetwerk samen meer dan 13,5 miljoen euro aan Waalse APE-werkgelegenheidssubsidies ontvingen, terwijl het netwerk tegelijkertijd een jaarlijks overschot van ongeveer 18 miljoen euro heeft?

Ten tweede, voorziet de wet van 6 augustus 1990 betreffende de ziekenfondsen in een verplichting tot geconsolideerde financiële rapportering tussen de verschillende entiteiten van eenzelfde netwerk, zoals Solidaris? Zo niet, overweegt u om dat in te voeren? Het is een welgemeende vraag.

Ten derde, hoe verhoudt de opbouw van aanzienlijke verzekeringsoverschotten binnen een netwerk dat tegelijkertijd werkgelegenheidssubsidies ontvangt zich tot het wettelijke uitgangspunt dat ziekenfondsen zonder winstoogmerk werken?

Ten vierde, bent u bereid om de financiële transparantie van ziekenfondsnetwerken te verscherpen, zodat duidelijk wordt hoe publieke subsidies, ledenbijdragen en verzekeringswinsten zich tot elkaar verhouden?

Ten slotte, deelt u de vaststelling dat een ziekenfonds dat overheidssteun geniet voor ziekteverzekeringen en uitbetalingen, tegelijkertijd grote financiële reserves opbouwt en nadien toegang tot de vrije markt claimt, wat zodoende een ongelijk speelveld creëert ten opzichte van private verzekeraars?

07.02 Robin Tonniau (PVDA-PTB): Mijnheer de minister, ik zal een kortere en andere soort vraagstelling doen dan de vorige spreker. U verwacht misschien al waarover het zal gaan.

Een tijdje geleden hebt u zelf op VTM Nieuws verklaard dat ziekenfondsen niet aan commerciële activiteiten mogen doen. Ik geef u gelijk, maar volgens mij doen ziekenfondsen helemaal niet aan commerciële activiteiten.

Wie dat wel doet, zijn privéverzekeringsbedrijven zoals Ageas. Dat zijn immers beursgenoteerde bedrijven, die hun winst maximaliseren door de premies duurder te maken en zo weinig mogelijk uit te betalen aan hun verzekerden. De winst keren ze uit aan hun aandeelhouders. Dat zijn bedrijven die hun premies optrekken en zo weinig mogelijk uitkeren aan hun verzekerden. Ze verkopen hospitalisatieverzekeringen aan gezonde mensen, maar sluiten zieken en ouderen uit. Zij doen aan commerciële activiteiten ten koste van de werkende mensen, de gepensioneerden en de zieken.

Ziekenfondsen hebben geen aandeelhouders en keren geen dividenden uit. Elk overschot dat ze boeken, vloeit terug naar de leden via terugbetalingen, diensten en andere voordelen.

Toch wil uw collega-minister Jambon de ziekenfondsen belasten alsof het bedrijven zijn. Ik hoef daar toch geen tekening bij te maken? Wie zal de rekening betalen als we dat doen? Uiteraard zijn dat de mensen die bij een ziekenfonds aangesloten zijn. Dat is bijna de gehele bevolking. Zij zullen de rekening betalen als onze ziekenfondsen worden belast alsof het bedrijven zijn.

Mijnheer de minister, als minister van Volksgezondheid bent u ook bevoegd voor de ziekenfondsen. Gaat u akkoord met minister Jambon, die de ziekenfondsen als bedrijven wil belasten of ziet u ter zake toch een duidelijk onderscheid?

07.03 Minister Frank Vandenbroucke: De ziekenfondsen worden in artikel 2 van de wet van 6 augustus 1990 als volgt omschreven - ik citeer -: “verenigingen van natuurlijke personen die het bevorderen van het fysiek, psychisch en sociaal welzijn als streefdoel hebben in een geest van voorzorg, onderlinge hulp en solidariteit. Ze oefenen hun activiteiten uit zonder winstoogmerk.” Dat onderscheidt hen inderdaad van de commerciële actoren die actief zijn in de gezondheidssector. Ik vind dat een fundamenteel element.

De besprekingen die ik momenteel met de ziekenfondsen voer in het kader van het ontwerp van een hervormingspact, hebben juist tot doel de elementen en kenmerken die de ziekenfondsen onderscheiden, nog meer te benadrukken en hun rol als maatschappelijke speler te versterken. In dat verband is het belangrijk te verduidelijken dat de afwezigheid van een winstoogmerk geenszins verbiedt om winst te maken. Integendeel, juist die winst stelt dergelijke organisaties in staat om te herinvesteren in de uitoefening van hun maatschappelijk doel. Wat daarentegen wel verboden is, is de herverdeling van de winst aan de aandeelhouders of oprichters, bijvoorbeeld in de vorm van dividenden.

Wat het Waalse APE-kadaster van 2025 betreft, verwijs ik u graag naar de bevoegde instantie, aangezien het hier gaat om een bevoegdheid van een deelstaat. Niets verbiedt de ziekenfondsen om in dat kader acties te ondernemen of daarvoor subsidies te ontvangen.

Er bestaan geen geconsolideerde jaarrekeningen in de sector van de ziekenfondsen. Ik herinner er echter aan dat de verschillende entiteiten in die sector verplicht zijn om hun jaarrekeningen te publiceren bij de Nationale Bank van België, ongeacht of het gaat om de verplichte verzekering, de verplichte aanvullende verzekering, de facultatieve verzekeringen of de opdrachten die ze uitvoeren voor rekening van de autoriteiten van de deelstaten.

Ze zijn ook verplicht om tegenover hun algemene vergadering volledige transparantie te bieden over de samenwerkingsverbanden en de financiële banden die ze onderhouden met de entiteiten waarmee ze verbonden zijn en die hun omgeving vormen.

Ik zal waar mogelijk de hervormingen voortzetten om de transparantie nog te versterken.

Wat de reserves van de verzekeringsmaatschappijen van onderlinge bijstand betreft, waarbij het gaat om de facultatieve verzekeringen die de ziekenfondsen aanbieden aan hun leden en die men niet mag verwarren met de verplichte ziekteverzekering of de verplicht aanvullende voordelen, de zogenaamde verrichtingen, die reserves zijn opgebouwd op grond van wettelijke verplichtingen die gelden voor alle verzekeringsondernemingen, met de premies die bij de verzekerden van die producten worden geïnd.

Er is dus geen enkele reden om die aan het RIZIV of een ander overheidsorgaan over te dragen.

Ik wijs er ook op dat de ziekenfondsen niet zo’n vrije toegang hebben tot de markt van de ziektekostenverzekeringen als u denkt, mijnheer Moons. In tegenstelling tot commerciële verzekeraars mogen zij immers niet actief zijn op de markt van de collectieve verzekeringen. Dat zijn verzekeringen die een werkgever aan al zijn werknemers aanbiedt. Ze zijn dus beperkt tot individuele verzekeringsovereenkomsten. Zelfs dan mogen zij dergelijke overeenkomsten alleen aan de eigen leden aanbieden. Dat zijn toch twee belangrijke beperkingen van de activiteiten van ziekenfondsen.

Daarnaast garanderen de VMOB's de toegankelijkheid van hun producten aan hun leden, zonder enige uitsluiting op basis van voorafgaande aandoeningen, leeftijd - tot 65 jaar is dat onbeperkt - of enig ander criterium, wat hen trouwens, op basis van de vermelde objectieve grondslagen, vrijstelt van een verzekeringstaks van 9,60 %. De vrijstelling is bestemd voor elk product dat aan de vermelde objectieve vereisten voldoet, ongeacht de aanbieder. De dekkingen die de VMOB's aanbieden, voldoen aan die criteria. De producten van private verzekeraars voldoen daar veel minder aan. De VMOB's garanderen op die manier een laagdrempelige toegang tot een ziekteverzekering.

De kwestie van de onderwerping van de verzekeringsmaatschappijen van onderlinge bijstand aan de vennootschapsbelasting komt, zoals u opmerkt, aan bod in een nota van de FOD Financiën, die evenwel een veel ruimere scope heeft dan de ziekenfondsen. Die kwestie zal hoogstwaarschijnlijk worden besproken in het kader van de opmaak van de begroting voor 2027. Ik zal daar dan ook niet verder op ingaan.

U zult echter begrepen hebben dat ik van mening ben dat de verzekeringsmaatschappijen van onderlinge bijstand specifieke eigen kenmerken hebben. Ik wil graag dat daar in het debat, als het plaatsvindt, rekening mee wordt gehouden. Zoals ik eerder heb gezegd, hebben de VMOB's ook andere beperkingen, die niet gelden voor commerciële verzekeraars. In een solidaire gezondheidszorg wil ik solidaire actoren op hun sociale rol richten, met een duidelijk onderscheid ten opzichte van de rol van private verzekeringsmaatschappijen.

07.04 Kurt Moons (VB): Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Dat was weliswaar niet volledig, maar ik onthoud toch belangrijke zaken.

Wat betreft het maatschappelijk doel van de ziekenfondsen, wenst u de rol van de maatschappelijke speler in die omgeving te versterken. De vraag daarbij is of er voor het maatschappelijk doel van de ziekenfondsen 6,1 miljard reserve nodig is en daarop hebt u niet echt geantwoord. Het is heel duidelijk dat er winst kan worden gemaakt in een vereniging zonder winstoogmerk. Natuurlijk moet die dan geïnvesteerd worden, maar de vraag is dan waarin dat wordt geïnvesteerd. Uiteindelijk moet dat ook passen in het maatschappelijk doel.

U verwijst voor de vraag over de APE heel gemakkelijk naar de deelstaten, zodat u er niet op hoeft te antwoorden. Het is echter een systeem dat bestaat in Wallonië en dat een enorme impact heeft op de werkgelegenheid, wat dan wel weer gesubsidieerd wordt door de overheid, maar daar komen we later op terug.

Een geconsolideerde jaarrekening is inderdaad geen verplichting. Ik neem nota van het feit dat u voorstander bent van een versterking van de transparantie. Dat vind ik heel belangrijk. Ik kijk ook uit naar een debat over de solidariteit dat wij zeker zullen moeten voeren. Dat zal ook te maken hebben met de al dan niet commerciële verzekeringen. Hierbij zal de privésector zich inderdaad moet bezighouden met mensen die niet noodzakelijk hun eigen leden zijn. Ze zullen dus ook de markt moeten opgaan en zich wel bezighouden met mogelijke verschillen in leeftijd of profiel, wat blijkbaar niet nodig is voor de ziekenfondsen. Daardoor kunnen die zich ook andere premies veroorloven, waarbij er bovendien ook geen verzekeringstaks moet worden geheven.

Dat zijn allemaal zaken die we vandaag vernemen, waarvoor dank, maar waarop we zeker nog zullen terugkomen.

07.05 Robin Tonniau (PVDA-PTB): Mijnheer de minister, in België is het niet verplicht om zich aan te sluiten bij een ziekenfonds. Toch doet bijna iedereen dat. Dat komt omdat de mensen best tevreden zijn over de werking en de dienstverlening van een ziekenfonds. Ze zijn niet alleen tevreden over de zorg, de hulp en de steun, maar ook over de bereikbaarheid van de ziekenfondsen.

Ziekenfondsen zijn echter meer dan dat. Ze zijn ook een belangrijke speler in het maatschappelijk debat. Zo nemen ze het op voor langdurig zieken. Ze hebben veel kennis over die materie, weten waarover ze spreken en vormen dus een belangrijke stem. Ze brengen ook studies uit. Soms zijn dat heel interessante studies en nodigen we hen hier in het Parlement uit om ze toe te lichten. De ziekenfondsen organiseren ook mensen. Dat doen ze intern, maar ook op straat, wanneer er betogingen plaatsvinden. Denk bijvoorbeeld aan de witte woede in de zorgsector. Ook de ziekenfondsen zijn aanwezig om die te vertolken.

Dat brengt ons terug bij de oorsprong van de ziekenfondsen. Ze zijn ontstaan doordat werkende mensen zich in de 19e eeuw begonnen te organiseren voor een vorm van bijstand, aangezien ze voordien niets hadden, wanneer ze ziek werden. Die rol vervullen ze nog altijd.

Ziekenfondsen zijn dus ontsproten uit de werkende klasse. De werkende klasse moet dan ook aan het stuur blijven van de ziekenfondsen. Het zijn geen bedrijven, die winst boeken. De overschotten die ze realiseren, vloeien via dienstverlening en voordelen terug naar hun leden. Dat is een heel mooi model en dat zullen we zeker blijven verdedigen.

L'incident est clos.

Het incident is gesloten.

La présidente: Certains collègues souhaitent-ils que leurs questions soient traitées par écrit?

07.06 Nahima Lanjri (cd&v): Ik vraag inderdaad de schriftelijke behandeling van mijn resterende vragen, mevrouw de voorzitster.

07.07 Ellen Samyn (VB): Ik heb dezelfde vraag, mevrouw de voorzitster, zelfs voor mijn samengevoegde vragen, als de andere vraagstellers daarmee akkoord gaan. (Ja)

De openbare commissievergadering wordt gesloten om 16.59 uur.

La réunion publique de commission est levée à 16 h 59.

De schriftelijk behandelde mondelinge vragen worden later aan het verslag toegevoegd.

Les questions orales traitées par écrit seront rajoutées au compte rendu ultérieurement.

N-VA	Nieuw-Vlaamse Alliantie
VB	Vlaams Belang
MR	Mouvement Réformateur
PS	Parti Socialiste
PVDA-PTB	Partij van de Arbeid van België – Parti du Travail de Belgique
Les Engagés	Les Engagés
Vooruit	Vooruit
cd&v	Christen-Democratisch en Vlaams
Ecolo-Groen	Ecologistes Confédérés pour l’organisation de luttes originales – Groen
Anders.	Anders.
DéFI	Démocrate Fédéraliste Indépendant
INDEP-ONAFH	Indépendant – Onafhankelijk

Afkortingen bij de nummering van de publicaties :		Abréviations dans la numérotation des publications :
DOC 56 0000/000	Parlementair stuk van de 56^e zittingsperiode + basisnummer en volgnummer	DOC 56 0000/000	Document parlementaire de la 56^e législature, suivi du n° de base et du n° consécutif
QRVA	Schriftelijke Vragen en Antwoorden	QRVA	Questions et Réponses écrites
CRIV	Voorlopige versie van het Integraal Verslag	CRIV	Version provisoire du Compte Rendu Intégral
CRABV	Beknopt Verslag	CRABV	Compte Rendu Analytique
CRIV	Integraal Verslag, met links het definitieve integraal verslag en rechts het vertaalde beknopt verslag van de toespraken (met de bijlagen)	CRIV	Compte Rendu Intégral, avec, à gauche, le compte rendu intégral définitif et, à droite, le compte rendu analytique traduit des interventions (avec les annexes)
PLEN	Plenum	PLEN	Séance plénière
COM	Commissievergadering	COM	Réunion de commission
MOT	Moties tot besluit van interpellaties (op beigekleurig papier)	MOT	Motions déposées en conclusion d’interpellations (papier beige)

INHOUD		SOMMAIRE

Actualiteitsdebat over de onafhankelijkheid van de adviserende artsen et toegevoegde vragen van	1	Débat d’actualité sur l'indépendance des médecins-conseils et questions jointes de	1
- Irina De Knop aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De brandbrief over de mogelijke druk van ziekenfondsen op adviserend artsen" (56019087C)	1	- Irina De Knop à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le courrier alarmant sur de possibles pressions exercées par les mutuelles sur les médecins-conseils" (56019087C)	1
- Jeroen Van Lysebettens aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van de adviserend artsen vs. de ziekenfondsen" (56019118C)	1	- Jeroen Van Lysebettens à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils vis-à-vis des mutuelles" (56019118C)	1
- Kurt Moons aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van de adviserend artsen bij ziekenfondsen" (56019137C)	1	- Kurt Moons à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils des mutuelles" (56019137C)	1
- Dominiek Sneppe aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De gelekte brief van de adviserend artsen" (56019178C)	1	- Dominiek Sneppe à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "La divulgation du courrier des médecins-conseils" (56019178C)	1
- François De Smet aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van adviserend artsen bij de uitoefening van hun beroep" (56019232C)	1	- François De Smet à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils dans l'exercice de leurs fonctions" (56019232C)	1
- Frieda Gijbels aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De erkenning van de adviserend artsen van de ziekenfondsen" (56019965C)	1	- Frieda Gijbels à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'agrément des médecins-conseils des mutualités" (56019965C)	1
- Nahima Lanjri aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De onafhankelijkheid van de adviserend artsen" (56020759C)	1	- Nahima Lanjri à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'indépendance des médecins-conseils" (56020759C)	2
Sprekers: Irina De Knop, Dominiek Sneppe, François De Smet, Frieda Gijbels, Nahima Lanjri, Frank Vandenbroucke, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding		Orateurs: Irina De Knop, Dominiek Sneppe, François De Smet, Frieda Gijbels, Nahima Lanjri, Frank Vandenbroucke, vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté

Samengevoegde vragen van	6	Questions jointes de	5
- Anne Pirson aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De implementatie van het federale actieplan voor de erkenning van en de steun voor mantelzorgers" (56018827C)	6	- Anne Pirson à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "La mise en œuvre du plan d’action fédéral pour la reconnaissance et le soutien des aidants proches" (56018827C)	6
- Sarah Schlitz aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Mantelzorgers" (56019189C)	6	- Sarah Schlitz à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les aidants proches" (56019189C)	6
- Julie Taton aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De steun voor mantelzorgers van alzheimerpatiënten" (56019247C)	6	- Julie Taton à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le soutien aux aidants proches de personnes atteintes de la maladie d'Alzheimer" (56019247C)	6
- Ellen Samyn aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De uitvoering van het federale mantelzorgplan en de ondersteuning van jonge mantelzorgers" (56020670C)	6	- Ellen Samyn à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'exécution du plan fédéral aidants proches et le soutien aux jeunes aidants proches" (56020670C)	6
- Nahima Lanjri aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Het actieplan Mantelzorg" (56020752C)	6	- Nahima Lanjri à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le plan d’action Aidants proches" (56020752C)	6
- Caroline Désir aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Het armoederisico voor mantelzorgers" (56019744C)	6	- Caroline Désir à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le risque de pauvreté pour les aidants proches" (56019744C)	6
Sprekers: Anne Pirson, Sarah Schlitz, Julie Taton, Ellen Samyn, Nahima Lanjri, Caroline Désir, François De Smet, Frank Vandenbroucke, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding		Orateurs: Anne Pirson, Sarah Schlitz, Julie Taton, Ellen Samyn, Nahima Lanjri, Caroline Désir, François De Smet, Frank Vandenbroucke, vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté

Vraag van Anne Pirson aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Het aantal personen die doorstromen van de werkloosheidsverzekering naar een invaliditeitsuitkering" (56018815C)	13	Question de Anne Pirson à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les passages du chômage vers l’incapacité de travail" (56018815C)	13
Sprekers: Anne Pirson, Frank Vandenbroucke, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding		Orateurs: Anne Pirson, Frank Vandenbroucke, vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté

Vraag van Isabelle Hansez aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De balans van Mult-eMediatt en de bescherming van het recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering" (56018839C)	14	Question de Isabelle Hansez à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Le bilan de Mult-eMediatt et la protection des droits aux indemnités d’incapacité" (56018839C)	14
Sprekers: Isabelle Hansez, Frank Vandenbroucke, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding		Orateurs: Isabelle Hansez, Frank Vandenbroucke, vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté

Vraag van Ellen Samyn aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De niet-toeleidbaren op de arbeidsmarkt" (56018985C)	15	Question de Ellen Samyn à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les personnes non mobilisables sur le marché du travail" (56018985C)	15
Sprekers: Ellen Samyn, Frank Vandenbroucke, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding		Orateurs: Ellen Samyn, Frank Vandenbroucke, vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté

Vraag van Ellen Samyn aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De introductie van het LTDS-systeem en het uitfaseren van de DmfA" (56019116C)	16	Question de Ellen Samyn à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'introduction du LTDS et la suppression progressive de la DmfA" (56019116C)	16
Sprekers: Ellen Samyn, Frank Vandenbroucke, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding		Orateurs: Ellen Samyn, Frank Vandenbroucke, vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté

Samengevoegde vragen van	18	Questions jointes de	18
- Kurt Moons aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "Onbelaste miljardenreserves bij de ziekenfondsen" (56019139C)	18	- Kurt Moons à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "Les réserves de plusieurs milliards non taxées des mutualités" (56019139C)	18
- Kurt Moons aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De transparantie over overheidssteun en winst in het Solidarisnetwerk" (56019140C)	18	- Kurt Moons à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "La transparence sur les aides publiques et les bénéfices au sein du réseau Solidaris" (56019140C)	18
- Robin Tonniau aan Frank Vandenbroucke (VEM Sociale Zaken, Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding) over "De vennootschapsbelasting voor mutualiteiten" (56019152C)	18	- Robin Tonniau à Frank Vandenbroucke (VPM Affaires sociales, Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté) sur "L'assujettissement des mutualités à l’impôt des sociétés" (56019152C)	18
Sprekers: Kurt Moons, Robin Tonniau, Frank Vandenbroucke, vice-eersteminister en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid, belast met Armoedebestrijding, Nahima Lanjri, Ellen Samyn		Orateurs: Kurt Moons, Robin Tonniau, Frank Vandenbroucke, vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique, chargé de la Lutte contre la pauvreté, Nahima Lanjri, Ellen Samyn